Cyngor Ceredigion yn newid meddwl ar bolisi cau ysgolion

Ysgol Gymunedol Llanwnnen
Mae Llanwnnen tua thair milltir o Lanbed

Mae Cabinet Cyngor Ceredigion wedi cytuno newid meddwl ynglŷn â'i pholisi o beidio cau ysgolion gyda dros 20 o blant ar y gofrestr.

Ddydd Mawrth penderfynodd y cabinet gymeradwyo argymhelliad gan swyddogion adran addysg y cyngor i archwilio'r posibilrwydd o greu ysgol ardal newydd ar dir niwtral yn ardal Drefach rhwng Llanbedr-pont-Steffan a Llanybydder.

Penderfynodd y cabinet hefyd i gefnogi'r egwyddor o ysgol ardal newydd a rhoi caniatâd i ail-agor ymgynghoriad ddaeth i ben yr haf diwethaf.

Ym mis Rhagfyr 2012 penderfynodd y cyngor sir wrthod argymhelliad arolwg i ystyried cau ysgolion i newid y trothwy i 30 o blant.

Ond mae'r posibilrwydd o greu ysgol ardal newydd yn golygu cau tair ysgol sydd â mwy na 30 o blant ar y gofrestr, sef ysgolion Cwrtnewydd, Llanwnnen a Llanwenog.

Yn ôl yr adroddiad: "Mae'n deg dweud fod yr adborth o'r ymarfer ymgynghori'n dangos bod y cynnig hwn wedi hollti barn o fewn y cymunedau a effeithir.

"Ar ôl ystyried yr wybodaeth bellach a gasglwyd a'r safbwyntiau a fynegwyd drwy'r broses ymgynghori barn broffesiynol yr adran addysg a gwasanaethau cymunedol yw mai creu ysgol ardal yw'r opsiwn gorau o hyd ar gyfer yr ardal," medd yr adroddiad.

Yn ôl yr adroddiad:

  • Byddai'r disgyblion yn cael eu haddysgu mewn cyfleusterau mwy addas sydd mewn gwell cyflwr;
  • Byddai isadeiledd ardaloedd addysg Ceredigion yn fwy effeithlon gyda llai o leoedd dros ben;
  • Mae ysgolion ardal yn opsiwn deniadol i rieni. Byddai'r cynnig yn gymorth i ddiogelu addysg mewn ardal wledig.

Mae nifer y disgyblion yng Ngheredigion wedi gostwng o 10,695 yn 2001 i 9,655 yn 2012.

Yn ôl y cyngor, mae 'na 1,436 o lefydd gwag mewn 54 ysgol gynradd yn y sir.

Yn ôl adroddiad aeth gerbron y cabinet yn 2012 mae yna gyfalaf o £2.22 miliwn ar gyfer y cynllun i greu'r ysgol ardal i'w ariannu gan "dderbynebau cyfalaf a benthyca darbodus".

Dywedodd cynghorydd Sir Llanwenog, Euros Davies: "Mae'r cabinet wedi gwneud tro pedol ynglŷn â pholisi ysgolion cynradd.

"Er hynny bu ymgynghoriad i greu ysgol ardal yn Ysgol Cwrtnewydd y llynedd ond nad oedd y syniad hwnnw'n boblogaidd gyda rhieni plant sy'n mynychu ysgolion Llanwenog a Llanwnnen am eu bod yn teimlo fod Cwrtnewydd oddi ar y brif ffordd.

"Mae Drefach yn lleoliad mwy canolog ac mae nifer o safleoedd posib yn cael eu hystyried ar gyfer yr ysgol ardal."

Dywedodd arweinydd Cyngor Ceredigion, Ellen ap Gwynn: "Mae'r Cabinet wedi penderfynu rhoi caniatad i'r adran addysg ymchwilio ymhellach i'r alwad am ysgol ardal ganolog i wasnaethau cymunedau Llanwennog, Llanwnen a Cwrtnewydd.

"Fel yn ardal Sion Cwilt, daeth galwad yn lleol. Mae'n rhaid, felly, i ni gymryd hyn o ddifri gan bod posibilrwydd o arian i ddarparu ysgol newydd o gronfa Ysgolion 21C.

"Er bod ein polisi yn nodi y byddwn yn symud i gau ysgolion o 20 neu lai os nad oes gobaith o gynnydd yn y dyfodol, rydym hefyd yn nodi nad ydi'r un patrwm gweithredu yn addas i bob ardal.

"Caiff penderfyniad terfynnol ei gymryd pan ddaw canlyniad yr ymgynghoriad pellach i law. Yn y cyfamser buaswn yn cymell rhieni a darpar rieni y dair ysgol i roi eu barn yn glir ynglyn a'r angen i ddarparu ysgol newydd i'r ardal ai peidio."