Mwsog newydd wedi ei ganfod ar goed ger Castell Dryslwyn

Mwsogl Gwrychog Cymreig (Orthotricum cambrense) Image copyright Cyngor Cefn Gwlad Cymru
Image caption Mae'r Cyngor Cefn Gwlad yn credu y gallai'r mwsog fod wedi esblygu'n enynol

Mae mwsogl newydd wedi cael ei ddarganfod yn tyfu ar 10 o goed masarn mewn maes parcio yn Sir Gaerfyrddin.

Ond mae arbenigwyr yn ansicr am darddiad y Mwsogl Gwrychog Cymreig (Orthotricum cambrense).

Cyngor Cefn Gwlad Cymru ddaeth o hyd i'r mwsogl ger Castell Dryslwyn yn Nyffryn Tywi.

Mae lle i gredu bod y mwsogl wedi esblygu o fwsogl arall, Orthotrichum tenellum, sy'n debyg iawn.

Ond gallai fod 'na bosibilrwydd arall, efallai mai rhywogaeth heb ei darganfod ydi hwn a ddaeth i'r wlad o Ewrop ar goed masarn ifanc a ddefnyddiwyd i dirlunio'r maes parcio yn y 1990au.

Ac mae 'na bosibilrwydd hefyd bod y darganfyddiad wedi'i gyfyngu i rannau o orlifdir Afon Tywi na chafodd ei adolygu o'r blaen gan arbenigwyr.

'Nodweddion arbennig'

Mae 'na tua 900 o rywogaethau o fwsogl ym Mhrydain ac mae 587 o'r rhain i'w canfod yng Nghymru.

Mae gan y Mwsogl Gwrychog Cymreig gyfuniad unigryw o nodweddion arbennig.

Dywed arbenigwyr bod hwn yn wahanol i fwsoglau eraill sy'n perthyn iddo, gan fod blaen ei ddail yn grwn a'u hymylon yn llyfn, ac mae nodweddion ei gapsiwl sborau'n llai amlwg.

"Mae'r mwsogl yn arwydd pendant fod angen i ni fod yn effro, yn wyliadwrus ac â meddwl agored, hyd yn oed wrth edrych ar blanhigion mewn llefydd di-nod fel meysydd parcio," meddai Sam Bosanquet, arbenigwr ar fwsoglau yn y Cyngor Cefn Gwlad.

"Dyma uchafbwynt ein gwaith rheolaidd o gofnodi mwsoglau sy'n tyfu ar goed yn ne Cymru.

"Yn ystod y degawd diwethaf rydym hefyd wedi dod o hyd i dri mwsogl nad oedden nhw wedi'u darganfod o'r blaen yng Nghymru - mwsoglau sy'n fwy nodweddiadol o gyfandir Ewrop.

"Gan fod y rhywogaeth wedi'i chofnodi erbyn hyn, gobeithio y bydd gwaith ymchwil pellach yn darganfod a yw'r mwsogl yn ymestyn ei ddosbarthiad i rannau eraill o'r wlad a thu hwnt."

Straeon perthnasol

Cysylltiadau Rhyngrwyd

Dyw'r BBC ddim yn gyfrifol am safleoedd rhyngrwyd allanol.