Canser ofarïaidd : 'Diagnosis rhy hwyr'

Meddygon yn archwilio pelydr-x
Mae cynnydd yn y nifer sy'n goroesi triniaeth canser

Nid yw menywod gyda chanser ofarïaidd yn byw mor hir oherwydd oedi wrth gael diagnosis, yn ôl elusen.

Yn ôl ystadegau Target Ovarian Cancer, mae tua 387 menyw yn cael diagnosis o ganser ofarïaidd yn flynyddol yng Nghymru.

Mae'r elusen yn pwysleisio pwysigrwydd diagnosis cynnar, oherwydd mae gan y rhai sy'n canfod y clefyd yn ei gamau cynnar gyfradd goroesi 5 mlynedd o 92%.

Ond yn y DU'r gyfradd yw 36% - ymhlith y gwaethaf yn Ewrop.

Yn ôl Llywodraeth Cymru: "Mae cynnydd wedi bod yng Nghymru yn nifer y bobl sy'n goroesi canser o'i gymharu â rhannau eraill o'r Deyrnas Unedig ond mae angen gwneud mwy i wella diagnosis cynnar".

Mae'r adroddiad yn cael ei lansio yn Nhŷ'r Cyffredin ddydd Mercher.

Gofidus

Mae gan Angela Davies o Gaerffili ganser ofarïaidd: "Roedd yn chwe blynedd cyn i mi gael y farn feddygol gywir.

"Roedd yn brofiad gofidus i mi a fy nheulu.

"Erbyn i mi gael y diagnosis, roedd y canser yn anwelladwy.

"I bobl fel fi, mae oedi wrth gael y farn feddygol yn golygu bod y canser eisoes wedi lledu, a'r driniaeth yn anodd".

Yn ôl Annwen Jones, Prif Weithredwr Target Ovarian Cancer: "Mae diagnosis cynnar yn allweddol.

"Mae 32% o fenywod yn cael y farn feddygol yn yr uned ddamweiniau brys.

"Mae 75% o fenywod yn cael y diagnosis ar ôl i'r canser ledu.

"Dyw hyn ddim yn ddigon da".

95%

Yn ôl Llywodraeth Cymru, fe ddylai 95% o gleifion ddechrau cael triniaeth am ganser o fewn 62 diwrnod ar ôl gweld eu meddyg teulu.

Yn ôl adroddiad blynyddol cyntaf Llywodraeth Cymru ar wasanaethau canser, a gyhoeddwyd yn Rhagfyr 2012, ar gyfartaledd bu farw 8,400 o bobl o wahanol fathau o ganser bob blwyddyn yng Nghymru rhwng 1995-2009.

Ond mae'r ffigyrau wedi bod yn gostwng dros gyfnod o 15 mlynedd, a hynny ar gyfartaledd o 1% bob blwyddyn.

Y mathau mwyaf cyffredin yw canser y fron, yr ysgyfaint, y coluddyn a'r brostad.