Bwrdd iechyd 'ddim yn cydymffurfio â chynllun iaith'

Bwrdd Iechyd Prifysgol Betsi Cadwaladr
Image caption Bydd swyddogion Comisiynydd y Gymraeg yn monitro gweithredu'r argymhellion

Dyw Bwrdd Iechyd Prifysgol Betsi Cadwaladr ddim wedi cydymffurfio â chymalau'n ymwneud â phedwar maes yn eu cynllun iaith, yn ôl Comisiynydd y Gymraeg.

Y pedwar maes yw polisïau a mentrau newydd, safon y gwasanaeth, recriwtio staff a gweithredu a monitro'r Cynllun.

Nid oedd y bwrdd wedi torri cymalau'n ymwneud â darparu gwasanaeth.

Mae'r adroddiad yn cynnwys argymhellion ac mae'r bwrdd iechyd wedi cadarnhau y bydd yn gweithredu'r argymhellion, gan ddarparu tystiolaeth erbyn diwedd Mawrth 2013.

Trefniadaeth

Dyma'r brif argymhellion:

•Rhaid gosod trefniadaeth eglur mewn lle i sicrhau y bydd asesiad effaith ieithyddol yn cael ei gynnal a'i gofnodi pan lunnir polisïau a mentrau newydd neu ddiwygiedig;

•Rhaid rhoi trefniadau ar waith i sicrhau bod caplan Cymraeg ar gael i'r un graddau i siaradwyr Cymraeg ag y bydd caplan ar gael i siaradwyr di-Gymraeg;

•Rhaid addasu'r polisi recriwtio i adlewyrchu gofynion y cynllun iaith o ran y camau i'w cymryd i sicrhau gweithlu dwyieithog;

•Rhaid adolygu y canllawiau i staff ar bennu gofynion iaith wrth recriwtio a dethol yn sgil diwygio'r polisi ac yn unol â'r cynllun iaith. Dylai'r canllawiau gynnwys yr angen i ystyried capasiti presennol gwasanaeth a'i osod fel gwaelodlin a nodi'r gweithleoedd, timau a'r swyddi lle mae'r gallu i siarad Cymraeg yn hanfodol.

Roedd yr ymchwiliad wedi penderfyniad y bwrdd iechyd i hysbysebu am gaplaniaid newydd i'r awdurdod, gan nodi mai "dymunol" oedd y Gymraeg er bod caplan rhan amser Cymraeg ei iaith wedi gadael ei swydd yn ddiweddar.

Statudol

Yn unol ag Adran 17 Deddf yr Iaith Gymraeg 1993, penderfynwyd cynnal ymchwiliad statudol yng nghyfarfod Bwrdd yr Iaith Gymraeg.

Yn ystod y broses o gynnal yr ymchwiliad diddymwyd Bwrdd yr Iaith dan Fesur y Gymraeg (Cymru) 2011 a throsglwyddwyd y cyfrifoldeb am ymchwiliadau statudol i weithrediad cynlluniau iaith i Gomisiynydd y Gymraeg.

Bydd swyddogion Comisiynydd y Gymraeg yn monitro sut mae'r bwrdd iechyd yn gweithredu'r argymhellion.

Straeon perthnasol

Cysylltiadau Rhyngrwyd

Dyw'r BBC ddim yn gyfrifol am safleoedd rhyngrwyd allanol.