Cig: Yr holi a'r ymchwilio'n parhau

Farmbox Meats Ltd, Llandre ger Aberystwyth
Roedd Farmbox Meats, Llandre yn un o ddau safle a gafodd eu harchwilio ddydd Mawrth

Mae disgwyl canlyniadau profion ddydd Gwener ar fwydydd wedi'u prosesu ym Mhrydain i weld a ydynt yn cynnwys cig ceffyl.

Nos Iau cyhoeddwyd fod tri o bobl wedi cael eu harestio mewn cysylltiad â'r ymchwiliad.

Bydd yr Asiantaeth Safonau Bwyd yn rhyddhau'r wybodaeth ar gynnyrch o'r DU wedi iddynt ofyn i archfarchnadoedd brofi prydau wedi'u prosesu sydd wedi'u labelu fel cig eidion.

Yn ôl yr Asiantaeth Safonau Bwyd, bydd hyn yn rhoi darlun clir o faint y broblem.

Mae profion wedi cael eu cynnal ar bob mathau o gynnyrch cig eidion, gan gynnwys byrgyrs a lasagne.

Daw hyn wedi iddi ddod i'r amlwg fod Heddlu Dyfed-Powys wedi arestio tri dyn ar amheuaeth o droseddau'n ymwneud â'r Ddeddf Dwyll ac roeddynt yn cael eu holi yng ngorsaf heddlu Aberystwyth.

Yn Farmbox Meats ger Aberystwyth cafodd dyn 64 oed a dyn 42 oed eu harestio. Mae'r BBC yn deall taw un ohonyn nhw yw'r perchennog, Dafydd Raw-Rees.

Cafodd dyn arall 63 oed ei arestio mewn lladd-dy yn Todmorden yn Sir Efrog.

Gwadu

Roedd y ddau safle wedi cael eu harchwilio a'u cau lawr dros dro ddydd Mawrth, wedi i'r Asiantaeth Safonau Bwyd ddweud eu bod wedi mynd â chig a gwaith papur oddi ar y ddau safle i'w harchwilio.

Eisoes mae'r ddau gwmni wedi gwadu eu bod wedi gwneud unrhyw beth o'i le.

Yn y cyfamser, cyhoeddodd archfarchnad Asda nos Iau eu bod wedi tynnu poteli saws bolognese eidion 500 gram oddi ar eu silffoedd wedi i brofion ddatgelu olion DNA ceffyl.

Fe ymddiheurodd y cwmni gan ddweud eu bod wedi tynnu pob cynnyrch gan y cyflenwyr dan sylw oddi ar eu silffoedd.

Bute

Daeth i'r amlwg ddydd Iau y gallai peth cig ceffyl sy'n cynnwys meddyginiaeth filfeddygol o'r enw phenylbutazone - neu "bute" - fod wedi mynd i'r gadwyn fwyd.

Cafodd y cyffur, allai fod yn beryglus i iechyd y cyhoedd, ei ddarganfod mewn wyth o 206 o geffylau a brofwyd ddechrau'r mis.

Wrth gyhoeddi canlyniadau'r profion bute yn Nhŷ'r Cyffredin ddydd Iau, dywedodd y gweinidog amaeth David Heath fod Llywodraeth y DU wedi lansio eu "hymchwiliad mwya' erioed" i weithgaredd troseddol yn Ewrop yn ymwneud â chamlabelu cig.

Ddydd Gwener, galwodd aelod seneddol Ogwr, Huw Irranca-Davies am gyfundrefn reoleiddio ar gyfer Ewrop gyfan.

"Un o'r pethau sydd wedi dod i'r amlwg yn ystod yr wythnosau diwethaf ar fater bute yw bod ymgynghorwyr y llywodraeth wedi dweud wrthyn nhw fod bute wedi bod yn mynd i'r gadwyn ladd cig o fewn y DU ac wedi ei allforio, ac mae hi wedi cymryd hyd at saith mis i'r wybodaeth honno i gyrraedd nôl i'r FSA. Mae hynny'n hollol ofnadwy."

"Felly mae yna bwnc fan hyn ar gyfer yr asiantaethau gorfodaeth lleol, a'r llywodraeth, a'r asiantaethau sy'n atebol iddi, ond mae'n rhaid gweithredu ar lefel Ewrop gyfan, achos rydyn ni'n gwybod ein bod yn dilyn cynnyrch sy'n mynd o Ffrainc, Romania, yr Eidal, Sbaen, ac wedyn yn diweddu mewn cynnyrch ar silff archfarchnad ym Mhrydain."