Newid i Gymorth Cyfreithiol yn arwain at golli 60 o swyddi

Barnwr
Image caption Mae 'na newidiadau i gymorth cyfreithiol all arwain at golli swyddi

Bydd o leiaf 60 o swyddi yn cael eu colli yn y sector cynghori yng Nghymru o ganlyniad i'r newidiadau i gymorth cyfreithiol, mae'r BBC wedi cael ar ddeall.

Mae'r newidiadau yn golygu na fydd degau o filoedd o bobl y flwyddyn yn medru cael cyngor arbenigol yn rhad ac am ddim ar faterion fel dyledion a budd-daliadau lles, y rhan fwyaf o anghydfodau teuluol a rhai problemau tai.

Gallai hyn olygu, felly, bod mwy o achosion yn cael eu hariannu'n breifat yn hytrach nag o'r pwrs cyhoeddus.

Yn ôl Llywodraeth y DU, bydd y newidiadau yn arbed dros £400 miliwn y flwyddyn ac yn effeithio ar tua 585,000 o gleientiaid yng Nghymru a Lloegr a fydd yn colli gwerth tua £240 miliwn mewn gwasanaethau cymorth cyfreithiol.

Yn ôl y beirniaid, bydd y newidiadau yn taro'r gwanaf mewn cymdeithas yn fwyaf caled, ar adeg o newidiadau aruthrol i'r system budd-daliadau.

'Cymhleth'

Mae Jackie Preston yn bennaf gyfrifol am Ganolfan Cyngor ar Bopeth Abertawe Castell-nedd, un o'r prysuraf yng Nghymru, ac mae tua chwarter ei chyllid yn dod o Gymorth Cyfreithiol.

"Os yw rhywbeth yn gymhleth yn gyfreithiol, mae gennym weithwyr sy'n cael eu cyllido gan gymorth cyfreithiol.

"Maen nhw'n helpu pobol sy'n mynd i dribiwnlys, yn eu helpu i gyflwyno tystiolaeth yn ymwneud â budd-daliadau lles.

"Rydym hefyd yn helpu pobl sydd â dyledion lluosog i negydu gyda'u credydwyr."

£2 biliwn

Bydd y newidiadau, sy'n cael eu cyflwyno ym mis Ebrill, yn golygu gostwng y gost flynyddol o £2 biliwn i'r llywodraeth o tua 20%.

Dywedodd yr Arglwydd McNally o'r Weinyddiaeth Gyfiawnder: "Ar gost o dros £2 biliwn y flwyddyn, mae gennym un o'r systemau cymorth cyfreithiol drytaf yn y byd a dyw hyn ddim yn fforddiadwy yn yr hinsawdd economaidd sydd ohoni.

"Tra ei fod yn rhan holl bwysig o'n system gyfiawnder, nid yw'r adnoddau sydd ar gael yn ddi-ben-draw.

"Ry' ni wedi gorfod gwneud dewisiadau anodd ynghylch sut i flaenoriaethu ein gwariant ar y mwyaf anghenus.

"Mae 'na ddirfawr angen newid os ydym am gael system gyfiawnder gyfoes ac effeithlon.

"Rydym yn bendant y dylai achosion o esgeulustod clinigol yn ymwneud ag achosion obstetreg sy'n arwain at anabledd difrifol gael cymorth cyfreithiol.

"Felly fe wnaethom newid i'r Mesur Cymorth Cyfreithiol, Dedfrydu a Chosbi Troseddwyr sydd wedi gwneud hyn yn glir o ran y gyfraith.

"Fe fydd 'na elfen o ddiogelwch yn parhau gydag achosion mwy difrifol a chymhleth, ble mae hawliau dynol yn ffactor."

'Pryder mawr'

Yng Nghymru bydd swyddi o leiaf 60 o gynghorwyr arbenigol mewn canolfannau Cyngor ar Bopeth a darparwyr annibynnol fel Shelter Cymru, yn cael eu colli.

Dywedodd Aelod Seneddol Plaid Cymru Elfyn Llwyd ei fod yn pryderu y bydd y rhai cwmnïau cyfreithiol bychain yn dod i ben oherwydd y newidiadau.

"Fe fydd yn ergyd drom ar adeg anodd eisoes i'r cwmnïau oherwydd y gostyngiad mewn gwaith trosglwyddo eiddo.

"Bydd rhannau o Gymru yn troi'n anialwch o ran cyngor. Mae hynny'n destun pryder mawr."

"Eye on Wales", BBC Radio Wales, dydd Sul Chwefror 17, 1.30pm.

Straeon perthnasol

Cysylltiadau Rhyngrwyd

Dyw'r BBC ddim yn gyfrifol am safleoedd rhyngrwyd allanol.