'Datganolwch ynni a darlledu'

  • 2 Mawrth 2013
Andrew RT Davies
Mae'r blaid yn dweud nad yw'n credu y dylai plismona a chyfiawnder troseddol gael eu datganoli

Mae'r Ceidwadwyr wedi galw am bwerau dros ynni, darlledu a gwyliau cyhoeddus i gael eu datganoli.

Daeth yr alwad yng nghyflwyniad y blaid i Gomisiwn Silk, sy'n ystyried a ddylid rhoi mwy o bwerau i'r Cynulliad.

Ond mae'r blaid yn dweud nad yw'n credu y dylai plismona a chyfiawnder troseddol gael eu datganoli.

Mae Comisiwn Silk eisoes wedi cyhoeddi un adroddiad sy'n dweud y dylai'r Cynulliad gael rhai pwerau i amrywio trethi.

'Heriau mawr'

Rhybuddiodd arweinydd y Ceidwadwyr yn y cynulliad, Andrew RT Davies, bod "heriau mawr i gyrraedd setliad datganoli sydd â'r gallu i gyflawni newid cadarnhaol ar gyfer pobl Cymru".

Mae'r ddogfen yn dadlau y dylai maint y prosiectau ynni y gellir eu penderfynu yng Nghymru godi yn "raddol" i 100MW.

Mae'n dweud y dylai darlledwyr fod yn atebol i'r cynulliad am eu gwaith mewn meysydd sydd wedi'u datganoli megis yr iaith Gymraeg, addysg a'r economi.

Mae'r ddogfen yn dweud y dylai fod mecanwaith "ar gyfer atebolrwydd ar y cyd i'r cynulliad a senedd y DU.

'Methu â chyflawni'

"Gan fod yr 14 mlynedd cyntaf o ddatganoli a llywodraethau o dan arweiniad Llafur wedi methu â chyflawni gwelliannau yn y gwasanaethau cyhoeddus a ffyniant y mae pobl ei eisiau, mae pwysau sylweddol i gyrraedd setliad cyfansoddiadol gyda gallu digonol i gyflawni dros Gymru," meddai Mr Davies.

"Mae grŵp Ceidwadwyr Cymru yn cynnig newidiadau yn y setliad datganoli, gan gynnwys pwerau dros ynni, darlledu a gwyliau cyhoeddus er mwyn caniatáu i Ddydd Gŵyl Dewi gael ei wneud yn ŵyl banc yng Nghymru.

"Rydym yn credu fod achos cryf i Gymru gael rheolaeth dros Tystysgrifau Rhwymedigaeth Ynni Adnewyddadwy, a fyddai'n caniatáu i'r cynulliad sicrhau bod cwmnïau trydan yn defnyddio cyfran o ffynonellau adnewyddadwy ar gyfer eu cyflenwad, a byddai hynny yn golygu cydraddoldeb gyda'r Alban a Gogledd Iwerddon.

"Nid ydym yn credu bod yr achos wedi cael ei wneud i ddatganoli pwerau dros blismona a chyfiawnder troseddol i Gymru, ond rydym yn credu ei bod yn bwysig bod Comisiwn Silk yn ystyried teilyngdod y cynnig," ychwanegodd Mr Davies.