Pryder am effaith cynlluniau trafnidiaeth ar economi Cymru

Trên HS2 Image copyright Other
Image caption Dyw Cymru ddim yn rhan o'r cynlluniau ar gyfer gwasanaeth trên cyflym yr HS2 ar hyn o bryd

Gallai problemau yn gysylltiedig â phrif ffordd gyswllt yr M4 a chynlluniau ar gyfer gwasanaeth trên cyflym yn Lloegr gael effaith niweidiol ar economi Cymru, yn ôl adroddiad gan y Pwyllgor Dethol ar Faterion Cymreig.

Yn ôl yr adroddiad, mae'r ffordd gyswllt - sy'n hollbwysig yn strategol i economi Cymru a'r DU yn ehangach - wedi diodde' dros y blynyddoedd oherwydd diffyg buddsoddiad a thraffig trwm.

Mae'r pwyllgor yn galw ar lywodraethau'r DU a Chymru i gydweithio i "ddod o hyd i atebion realistig a fforddiadwy i ddelio â'r problemau hyn".

Dywed Llywodraeth Cymru y byddan nhw'n ystyried yr adroddiad a'u bod yn gobeithio dod i gytundeb yn fuan gyda Llywodraeth y DU ar ffordd ymlaen.

Mae'r adroddiad hefyd yn dweud bod tollau uchel ar Bont Hafren yn atal busnesau yng Nghymru rhag datblygu ac yn rhwystro cwmnïau o'r tu allan rhag buddsoddi yn y wlad.

Felly maen nhw'n galw ar Lywodraeth y DU i weithredu i leihau'r gost.

HS2

Tra bod y pwyllgor yn croesawu'r buddsoddiad mewn cysylltiadau rheilffordd newydd i mewn i Gymru, maent yn rhybuddio y gallai'r cynlluniau ar gyfer gwasanaeth trên cyflym rhwng Llundain a Birmingham fod yn niweidiol i economi Cymru.

Mae'r ffaith nad yw Cymru'n rhan o'r cynllun HS2 yn golygu y gallai busnesau ac unigolion symud dros y ffin tua'r dwyrain, rhybuddia'r adroddiad.

Yn ôl y pwyllgor, byddai gwasanaeth o'r fath rhwng Cymru a Lloegr yn hwb fawr i economi Cymru ac yn helpu i gyflawni amcanion i sicrhau economïau mwy cytbwys o fewn y DU.

Maen nhw felly yn galw ar lywodraethau'r DU a Chymru i ddechrau datblygu cynlluniau i gysylltu Cymru gyda'r rhwydwaith rheilffordd cyflym.

Fis Gorffennaf y llynedd, cyhoeddodd Llywodraeth y DU gynlluniau manwl i wella'r rheilffyrdd ym Mhrydain, gan gynnwys buddsoddiad o £2 biliwn i drydaneiddio rheilffordd y Great Western rhwng Llundain ac Abertawe.

Tra bod y pwyllgor yn croesawu hyn, maen nhw'n dweud ei bod yn aneglur pam bod Cymru'n cael arian fel rhan o un cynllun rheilffordd, ond ddim yn cael unrhyw arian i'w digolledu am y ffaith nad yw'n rhan o'r cynllun HS2.

Mae'r adroddiad hefyd yn galw am well cysylltiadau trên rhwng canolbarth Cymru a Lloegr.

'Siomedig'

Dywedodd David Davies, cadeirydd y pwyllgor dethol: "Rydym yn croesawu penderfyniad y llywodraeth i ehangu'r trydaneiddio ar reilffordd y Great Western o Gaerdydd i Abertawe, ac i drydaneiddio'r gwasanaethau o'r cymoedd i Gaerdydd ...

"Mae'n dda gweld y bydd teithwyr yn elwa ac y bydd mwy o gyfleoedd o ran yr economi a gwaith trwy Gymru.

"Ond mae'n siomedig nad yw Cymru'n rhan hyd yma o'r cynlluniau ar gyfer rhwydwaith trên cyflym ar draws y DU. Fe ddylai llywodraethau'r DU a Chymru ddechrau ystyried hyn nawr.

"Rydym wedi rhybuddio droeon am effaith niweidiol cost tollau pontydd Hafren ar economi Cymru, ac mae'r sefyllfa honno'n gwaethygu os rhywbeth ... Byddwn yn parhau i gadw golwg ar y sefyllfa ac yn pwyso am ateb a fydd yn fuddiol i bobl ac economi Cymru.

"Yn gyffredinol, mae 'na ddiffyg buddsoddi wedi bod yn llwybr yr M4 i mewn i Gymru ers blynyddoedd ac mae angen i'r ddwy lywodraeth ddod o hyd i arian ar gyfer gwelliannau brys angenrheidiol ar y ffordd bwysig hon."

Dywedodd llefarydd ar ran Llywodraeth Cymru: "Byddwn yn ystyried yr adroddiad yn ofalus ac yn trafod y materion a godwyd gyda Llywodraeth y DU. Rydym yn gobeithio y bydd casgliadau'r pwyllgor yn annog y llywodraeth yn San Steffan i ddod i gytundeb buan gyda ni ar becyn cyllid i fynd i'r afael â'r problemau ar yr M4."

Straeon perthnasol

Cysylltiadau Rhyngrwyd

Dyw'r BBC ddim yn gyfrifol am safleoedd rhyngrwyd allanol.