Pryder am linell gymorth

Ambiwlans Image copyright Sarah Easedale
Image caption Mae sataff Galw Iechyd Cymru weithiau yn gorfod ateb galwadau Ambiwlans

Mae angen "diffodd" llinell gymorth Galw Iechyd Cymru ar adegau oherwydd bod y nyrsys sy'n ateb y galwadau yn gorfod ateb galwadau 999, yn ôl undeb Unsain.

Daw honiad yr Undeb wrth iddynt wrth gyflwyno tystiolaeth i arolwg o Ymddiriedolaeth Gwasanaethau Ambiwlans Cymru - y corff sy'n gyfrifol am Galw Iechyd Cymru.

Daeth tystiolaeth yr Undeb i ddwylo BBC Cymru a rhaglen Eye on Wales, Radio Wales.

Dywed Ymddiriedolaeth Gwasanaethau Ambiwlans Cymru nad ydynt yn gallu gwneud sylw ar honiadau Unsain tra bod yr arolwg yn parhau i gael ei gynnal.

Galwadau 999

Ychwanegodd llefarydd fod modd i gleifion gael gafael ar wasanaeth Galw Iechyd Cymru 24 awr y dydd.

Daw honiadau Unsian wrth i'r Gwasanaeth Iechyd son am gynnydd aruthrol yn nifer y bobl sy'n ceisio mynd i'r ysbyty.

Yn ddiweddar bu son am griwiau ambiwlans yn gorfod aros eu tro y tu allan i unedau brys led led Cymru.

Mae llywodraeth Cymru wedi galw ar bobl i oedi ac ystyried cyn galw 999 er mwyn ceisio mynd i unedau bys.

Gwasanaeth sy'n cynnig cynghorion ar faterion iechyd am 24 awr y dydd yw gwasanaeth Galw Iechyd Cymru.

Ers Ebrill 2007 mae wedi dod o dan reolaeth Ymddiriedolaeth Ambiwlans Cymru.

Mae nyrsys sy'n gweithio i Galw Iechyd Cymru hefyd yn delio gyda rhai o alwadau 999, sydd yn y categori llai difrifol - categori C.

Fel rheol mae'r rhain yn alwadau sy'n ymwneud a man anafiadau, neu symptomau ffliw - achosion nad sydd angen ambiwlans ar frys.

Mae gofyn i Gwasanaeth Ambiwlansus Cymru ymateb i alwadau categori C o fewn 30 munud.

Dywed Unsain unwaith i alwadau o'r fath gael eu trosglwyddo i wasanaeth Galw Iechyd Cymru, yna maent yn cael eu blaenoriaethau o flaen galwadau eraill.

Ar adegau prysur, honnai'r undeb y gallai pobl sy'n disgwyl galwadau yn ôl gan wasanaeth Galw Iechyd Cymru aros yn hirach na'r arfer.

Honnir hefyd fod rhai yn cael neges yn eu cynghori fod y gwasanaeth yn hynod brysur ac i alw yn ddiweddarach neu wynebu cryn oedi.

Dywed Darron Dupre, swyddog gydag undeb Unsain, nad yw pobl sy'n ffonio Galw Iechyd Cymru yn cael y gwasanaeth maen nhw ei ddisgwyl ar rai adegau.

"Pe bai pobl yn methu a chysylltu â'r gwasanaeth oherwydd bod staff yn ymdrin â materion eraill, mae'n golygu y bydd pobl y teithio i unedau brys gan achosi pob math o broblemau eraill."

Dywedodd llefarydd ar ran ymddiriedolaeth fod y gwasanaeth y rhoi blaenoriaeth yn ôl gofynion clinigol y cleifion.

Straeon perthnasol