Asiantaethau wedi 'methu diogelu' merch 16 oed

Madeleine Moon, AS Penybont
Image caption Dywed Madeleine Moon y dylai amddiffyn plant fod yn flaenoriaeth

Roedd asiantaethau yn ardal Pen-y-bont wedi methu ag amddiffyn merch 16 oed, a fu farw ar ôl cymryd gormod o gyffuriau, yn ôl Aelod Seneddol.

Roedd Madeline Moon yn ymateb i adolygiad, oedd yn feirniadol o'r modd y deliodd cyngor Penybont a Heddlu De Cymru gydag achos y ferch.

Dywedodd yr heddlu fod cynlluniau i fynd i'r afael â'r pwyntiau a godwyd ac mae'r cyngor wedi dweud eu bod wedi gwella trefniadau ar gyfer diogelu plant.

Ond yn ôl Mrs Moon, fe ddylai diogelwch plant fod yn flaenoriaeth er gwaetha'r peryglon.

Mae BBC Cymru wedi darganfod fod y ferch ar y gofrestr amddiffyn plant oherwydd ei chefndir, ond pan fu farw ddechrau 2010, roedd hi'n byw gyda dyn yn ei ugeiniau hwyr oedd yn defnyddio cyffuriau.

Casglodd adolygiad achos difrifol fod yna bryderon mawr am les y ferch, bod dynion yn llawer hŷn na hi yn cymryd mantais ohoni'n rhywiol, a'i bod hi'n aml dan ddylanwad alcohol.

Cafodd ei rhoi ar y gofrestr amddiffyn plant rhwng 2007 a 2009.

Wedi hynny cafodd ei rhoi gyda theulu maeth am 10 wythnos ar ddiwedd 2010.

Gorddos

Cafodd y gwasanaethau brys eu galw wedi iddi gymryd gorddos ond roedden nhw'n rhy hwyr yn cyrraedd ac mae'n debyg ei bod wedi marw oriau ynghynt.

Cofnododd cwest i'w marwolaeth reithfarn agored.

Roedd yr adolygiad yn cofnodi 20 o bryderon, gan gynnwys y ffaith fod y cyngor wedi methu â chadw at y gyfraith gan fod y Ddeddf Plant yn datgan fod unigolyn yn blentyn nes eu bod yn 18 oed.

Daeth i'r amlwg hefyd nad oedd yr asesiad yn cwrdd â'r safon a bod yna wendidau yn y broses o wneud penderfyniadau yn ogystal â methiant i ymchwilio i'r dynion oedd yn ei cham-drin.

Mae 'na 52 o argymhellion i gyd, gan gynnwys yr angen i wella hyfforddiant, adolygu systemau ac edrych ar y dulliau cyfathrebu rhwng asiantaethau.

Casglodd yr adolygiad hefyd nad oedd argymhellion a wnaethpwyd wedi achos Victoria Climbie wedi'u cyflawni.

'Risg anferth'

Ond dywedodd Mrs Moon wrth BBC Cymru fod 'na fwy o beryglon.

"Rwy'n credu fod yna risg anferth na fydd swyddi'n cael eu llenwi os yw staff yn gadael, y bydd y llwyth gwaith yn cynyddu, na fydd 'na gyfarfodydd i drafod achosion, nodiadau'n mynd ar goll ac ati.

"Mae'n berygl mawr. Mae'n rhaid i ni, o'r cychwyn cynta', roi blaenoriaeth i amddiffyn plant sydd mor fregus â'r person yma."

Dywedodd Cyngor Pen-y-bont eu bod eisoes wedi gwella'r trefniadau ar gyfer cyfarfodydd amddiffyn plant.

Yn ôl y Gwasanaethau Gofal Maeth Annibynnol, roedden nhw wedi dod o hyd i gartre' ar gyfer y ferch ac nad y nhw benderfynodd ei bod am adael.

Cysylltiadau Rhyngrwyd

Dyw'r BBC ddim yn gyfrifol am safleoedd rhyngrwyd allanol.