Brechiad allai 'ddileu' clwy'r traed a genau

Cyrff gwartheg gafodd eu difa
Image caption Cafodd miloedd o anifeilaid eu difa o ganlyniad i'r clwy yn 2001

Mae gwyddonwyr wedi dweud eu bod nhw wedi darganfod brechiad allai reoli a hyd yn oed ddileu clwy traed a'r genau.

Bydd y brechiad newydd yn fwy diogel gan nad yw'n cynnwys y firws ei hun.

Mae'r clefyd yn gyffredin yn Affrica, y Dwyrain Canol a De America.

Ond does dim achosion wedi bod ym Mhrydain ers yr un mawr yn 2001 ac un llai yn 2007.

'Colli popeth'

Mae'r brechiad wedi ei ddatblygu gan wyddonwyr yn y ganolfan yn Pirbright, Sir Rhydychen.

Mae hefyd yn golygu nad oes angen difa diadell neu fuches gyfan os mai un anifail sydd wedi ei heintio.

Un wnaeth ddiodde' yn 2001 yw Alun Roberts o Landdaniel, Ynys Môn.

"Fe wnes i golli'r cwbl a dweud y gwir.

"Roedd gen i 300 o fuchod godro a 900 o ddefaid.

"Cafodd popeth ei ladd o fewn tridiau a dydi pethau ddim wedi bod yr un fath ers hynny.

"Mae pobl yn meddwl bo' chi'n cael iawndal ond dydi o ddim chwarter digon i rywun sydd wedi ei gael."

Deuddeg mlynedd wedyn dywedodd fod ei stoc wedi tyfu i'r un maint ag yr oedd ond nad oedd yr un ansawdd.

'30 mlynedd'

"Mi oeddwn i wedi bod yn magu am dros 30 mlynedd a chewch chi fyth hynny yn ôl.

"Dwi'n gobeithio bydd y brechiad 'ma yn cael gwared ar y clwy unwaith ac am byth."

Dywedodd Dr Prysor Williams, darlithydd mewn rheolaeth amgylcheddol ym Mhrifysgol Bangor, fod hwn yn "gam mawr iawn ymlaen".

"Mae'n gam i'w groesawu yn fawr iawn, mae'r dechnoleg yn fodern ac yn ddiweddar ac yn torri tir newydd.

"Mae brechiad synthetig yn gwneud gwahaniaeth ac rydym wedi gwybod am y trafferthion sydd 'na o dyfu, datblygu a storio'r firws.

"Fe gofiwch chi achos 2007 lle wnaeth peth o'r firws ddenig o'r labordai ac arwain at achosion.

"Fydd y brechiad newydd ddim yn cynnwys unrhyw ran o'r firws ac o ganlyniad bydd yn lleihau'r risg."

Straeon perthnasol