Rhybuddion heddlu yn destun pryder

Christopher Salmon
Image caption Mae'r defnydd o rybuddion yn destun pryder i Christopher Salmon

Mae un o Gomisiynwyr Heddlu a Throsedd Cymru wedi dweud y bydd yn taclo'r defnydd cynyddol o rybuddion heddlu yn hytrach nag erlyn troseddwyr.

Yn ôl Christopher Salmon, comisiynydd Heddlu Dyfed Powys, y diwylliant targedau o fewn lluoedd heddlu sy'n gyfrifol am y cynnydd.

Y llynedd fe gyflwynodd Heddlu Dyfed Powys mwy o rybuddion na'r un llu arall yng Nghymru a Lloegr am droseddau difrifol - fe gafodd 45% o droseddwyr a gyflawnodd drosedd allai gael ei erlyn yn y llysoedd rhybudd.

Mae hynny'n cymharu gyda 19% yn ardal Heddlu De Cymru - un o'r isaf mewn unrhyw heddlu. Y cyfartaledd i Gymru a Lloegr yw 26%.

'Tanseilio cyfiawnder'

Mae ffigyrau ddaeth i law BBC Cymru yn dangos bod y troseddau a gafodd eu cosbi gan rybudd yn unig yng Nghymru'r llynedd yn cynnwys ymosod gan arwain at anaf, troseddau rhyw ar blant ac oedolion, creulondeb i blant, byrgleriaeth a throseddau yn ymwneud â gwerthu a chyflenwi cyffuriau.

Dywedodd Mr Salmon ei fod wedi gorchymyn adolygiad o sut y mae rhybuddion o'r fath yn cael eu defnyddio gan ei lu, ac mae adolygiad ehangach yn cael ei gynnal gan y Weinyddiaeth Gyfiawnder.

Mae un ynad blaenllaw yn ardal Dyfed Powys wedi mynegi pryder bod cyfiawnder tryloyw, agored yn cael ei thanseilio gan y defnydd o rybuddion.

Dywedodd Dai Davies, cadeirydd ynadon Sir Gaerfyrddin: "Mae pawb yn derbyn bod modd defnyddio rhybuddion, ond eu bwriad yn wreiddiol oedd taclo troseddau lefel isel, neu droseddwr tro cyntaf - yn sicr nid troseddau difrifol lle nad yw er budd i'r cyhoedd i beidio erlyn drwy'r llysoedd.

"Ond dros y 10 mlynedd diwethaf rydym wedi gweld rhybuddion yn cael eu defnyddio ar gyfer troseddwyr tro cyntaf yn disgyn 25%, ond i'r rhai sydd wedi cyflawni deg neu fwy o droseddau, cynnydd o 170%.

"Mae'n bryder i ni fel ynadon, oherwydd mae angen i'r cyhoedd a dioddefwyr troseddau weld bod cyfiawnder yn cael ei gyflawni."

'Arf pwysig'

Dywedodd Comisiynydd Heddlu a Throsedd Dyfed Powys, Christopher Salmon:

"Rwy'n bryderus, ac er fy mod yn croesawu adolygiad yr Ysgrifennydd Cyfiawnder rydym yn y broses o gynnal ein hadolygiad ein hunain yn lleol ar ein defnydd o rybuddion.

"Mae rhybuddion yn arf pwysig i blismyn sy'n delio â throsedd, ond mae'n hanfodol ein bod yn gwneud y peth iawn i ddioddefwyr trosedd, ac i'r troseddwyr eu hunain.

"Rwy'n amau mai'r hyn sydd wedi digwydd yw bod diwylliant o dargedau wedi cael ei etifeddu gan arwain yn y pen draw at anogaeth ffug i ddelio gyda phethau drwy rybuddio pan ddylai'r mater fod wedi mynd gerbron y llysoedd."

Pwysleisiodd Mr Salmon ei fod wedi osgoi gosod targedau yn ei gynllun plismona yn ardal Dyfed Powys.

Mae rhybuddion yn cael eu cofnodi mewn ystadegau swyddog fel troseddau sydd wedi eu datrys. Er nad ydyn nhw'n cael eu hystyried fel euogfarnau, maen nhw'n ymddangos ar record droseddol y person sy'n eu derbyn.

Bydd canlyniadau adolygiad y Weinyddiaeth Gyfiawnder yn cael eu cyhoeddi erbyn diwedd mis Mai, ac fe fydd yr adolygiad yn canolbwyntio ar y defnydd o rybuddion, ac os oes angen newid i'r ddeddf bresennol, neu ganllawiau ynglŷn â phryd i'w defnyddio.

Straeon perthnasol

Cysylltiadau Rhyngrwyd

Dyw'r BBC ddim yn gyfrifol am safleoedd rhyngrwyd allanol.