Cyhoeddi mesur drafft Cymru

Y Senedd
Image caption Bydd rhan o'r mesur yn ymestyn tymor y Cynulliad o bedair i bum mlynedd

Cadarnhaodd y Frenhines y bydd mesur drafft Cymru yn cael ei gyflwyno yn ystod y tymor seneddol hwn.

Gwnaeth y cyhoeddiad fel rhan o'i haraith flynyddol.

Bydd hwn yn cynnwys darpariaethau i gynyddu tymor y Cynulliad Cenedlaethol o bedair i bum mlynedd - newid y mae'r pedair plaid sydd â chynrychiolaeth yn y Cynulliad yn cefnogi'r newid yn unfrydol.

Bydd y mesur drafft hefyd yn cynnwys newidiadau i'r modd y mae aelodau cynulliad yn cael eu hethol: gwaharddiad ar aelodau cynulliad yn sefyll fel aelodau seneddol, a diwedd ar y gwaharddiad ar ymgeiswyr cynulliad yn sefyll mewn etholaeth ac ar restr ranbarthol.

'Croesawu'

Mae'r Gymdeithas Ddiwygio Etholiadol hefyd wedi croesawu'r newidiadau, a dywedodd eu cyfarwyddwr Stephen Brooks: "Rwy'n llongyfarch Swyddfa Cymru am sicrhau lle yn araith y Frenhines i ddeddfwriaeth ddrafft a allai gryfhau datganoli."

Dywedodd arweinydd grŵp seneddol Plaid Cymru Elfyn Llwyd ei fod yn croesawu'r newyddion.

"Mae'r ffaith bod y llywodraeth wedi rhoi mesur drafft Cymru gerbron fydd yn dadwneud chwarae ffiniau'r Blaid Lafur o etholiadau Cymru i'w groesawu," meddai Mr Llwyd.

Roedd Ysgrifennydd Cymru David Jones hefyd yn falch o glywed y cyhoeddiad.

Image caption Mae'r Prif Weinidog Carwyn Jones eisoes wedi galw ar y llywodraeth i weithredu argymhellion y Comisiwn Silk

Dywedodd Mr Jones: "Bydd y mesur yn rhoi mwy o ddewis i ymgeiswyr drwy ddychwelyd eu hawl i sefyll ar restrau etholaeth a rhanbarth yn ystod etholiadau cynulliad."

Ond roedd llefarydd Llafur ar Gymru, Owen Smith AS, yn feirniadol iawn o'r mesur gan ddweud:

"Mae hyn yn golygu y gallwn ni weld sefyllfa debyg i'r hyn ddigwyddodd yng Ngorllewin Clwyd yn 2003 lle cafodd y pedwar ymgeisydd sedd yn y Cynulliad er i dri ohonyn nhw golli yn yr etholaeth.

"Mae'r mesur wedi ei gynllunio i gynyddu gobeithion prin y Ceidwadwyr i ennill seddi yn etholiadau nesa'r Cynulliad.

"Yn fwy na hynny ni ddylai'r mesur yma fod yn gyfrifoldeb i San Steffan ond fe ddylai gael ei ddatganoli i'r Cynulliad Cenedlaethol ei hun, ac fe ddylai corff deddfu fod yn medru gwneud deddfau am ei etholiadau ei hun."

'Comisiwn Silk'

Gall y mesur hefyd gynnwys pwerau newydd i Lywodraeth Cymru i amrywio trethi a gallai gael ei newid yn hwyrach i gynnwys argymhellion y Comisiwn Silk.

Un o'r argymhellion hynny yw dylai Llywodraeth Cymru fod yn gyfrifol am godi canran o'i chyllideb ei hun.

Wrth ymateb i'r araith, dywedodd Prif Weinidog Cymru Carwyn Jones ei fod yn croesawu'r "arwyddion y gallai'r mesur ddrafft Cymru fod yn ffordd o weithredu argymhellion rhan un Silk".

Straeon perthnasol

Cysylltiadau Rhyngrwyd

Dyw'r BBC ddim yn gyfrifol am safleoedd rhyngrwyd allanol.