Diciâu: Angen ymchwil Cymreig

Fe ddylai Llywodraeth Cymru drefnu ac ariannu ymchwil i TB mewn gwartheg yn ôl gwyddonydd blaenllaw.

Mae'r Athro Les Baillie o Brifysgol Caerdydd wedi dweud wrth raglen Sunday Politics y BBC y gallai fod "mwy o ymdrech i gyfarwyddo a chydlynu" ymchwil yng Nghymru i geisio mynd i'r afael a'r broblem,

Er bod y llywodraeth yn mynnu eu bod nhw'n gwneud ei gorau i gael gwared â'r afiechyd, mae ffigyrau diweddaraf yn dangos bod achosion mewn gwirionedd yn cynyddu.

Dywedodd Undeb Cenedlaethol yr Amaethwyr (NFU) bod y sefyllfa "tu hwnt i reolaeth" ym mis Mawrth eleni wedi i ffigyrau ddangos bod cynnydd mewn achosion o 15% rhwng 2011 a 2012.

Mae'r NFU yn cefnogi rhaglen ddifa, fel yr un sy'n debyg o ddigwydd yn Lloegr yn ddiweddarach y flwyddyn hon.

'Gwneud mwy'

Dywedodd yr Athro Baillie, sy'n arbenigwr ar afiechydon fel y diciâu: "O'n safbwynt ni, rydym ni'n teimlo y dylai prifysgol Gymreig, o dan nawdd y Cynulliad, fod yn gwneud mwy i gyfrannu at y maes ymchwil hwn."

"Mae adnoddau sylweddol yng Nghymru yn y sector addysg uwch. Ein cred ni yw y dylai bo mwy o ymdrech i gyfarwyddo a chydlynu'r gallu yma er mwyn datrys problem sy'n un Gymreig."

Mewn ymateb i'r sylwadau, dywedodd llefarydd ar ran Llywodraeth Cymru: "Mae'r gyllideb ar gyfer ymchwil mewn i TB mewn gwartheg yn cael ei rannu rhwng Lloegr a Chymru ac mae gan Lywodraeth Cymru bresenoldeb ar bob un o'r byrddau prosiect perthnasol.

"Dydyn ni ddim wedi derbyn gohebiaeth uniongyrchol gan Brifysgol Caerdydd ynglŷn â'u galwad o ymchwil Gymreig yn unig o amgylch TB mewn gwartheg ond fe fydden ni'n ddigon hapus i siarad am y mater gyda nhw."

'Newid meddwl'

Mae rhaglen frechu pum mlynedd llywodraeth bellach yn ei hail flwyddyn.

Roedd Llywodraeth Cymru'n Un, pan roedd Llafur mewn clymblaid gyda Plaid Cymru, wedi cynllunio rhaglen ddifa ond gwyrdrowyd y penderfyniad yma ym mis Mawrth 2012.

Dywedodd John Griffiths, oedd yn weinidog amaeth ar y pryd, bod y llywodraeth wedi penderfynu brechu ar ôl ystyried y dystiolaeth yn ofalus.

Straeon perthnasol