Pleidlais ar Ewrop yn San Steffan

Image caption Mae rhai aelodau Ceidwadol eisiau cynnal refferendwm cyn 2015

Bydd pleidlais yn cael ei chynnal yn hwyrach ar welliant sydd yn beirniadu araith y Frenhines am beidio cynnwys ymrwymiad i refferendwm ar yr Undeb Ewropeaidd.

Mae disgwyl i bedwar Aelod Seneddol o Gymru bleidleisio o blaid y gwelliant sef Simon Hart, David Davies, Guto Bebb ac Alun Cairns.

Mae tua 100 o Aelodau Seneddol Ceidwadol eisoes wedi dweud y byddan nhw'n pleidleisio o blaid y gwelliant neu yn ymatal o'r bleidlais.

Ers i'r gwelliant gael ei lunio mae'r Blaid Geidwadol wedi cyflwyno mesur drafft er mwyn deddfu i gynnal refferendwm erbyn 2017.

Dywedodd y Prif Weinidog David Cameron mai ei blaid ef yw'r unig un sy'n cynnig "dewis clir" ynglŷn â dyfodol Prydain yn Ewrop.

Mae Mr Cameron eisiau ceisio sicrhau cytundeb newydd ar berthynas y Deyrnas Unedig â'r Undeb Ewropeaidd cyn i refferendwm gael ei gynnal - ond mae rhai o'r Ceidwadwyr eisiau i refferendwm gael ei gynnal cyn hynny.

Nid oes disgwyl i'r gwelliant lwyddo gan y bod mwyafrif, sy'n cynnwys y Democratiaid Rhyddfrydol, Llafur a Cheidwadwyr sydd o blaid Ewrop, yn bwriadu pleidleisio yn ei erbyn.

Ond y gred yw y byddai pleidlais fawr o blaid yn creu sefyllfa anodd i David Cameron.

'O ddifrif'

Ar ddydd Mawrth dywedodd AS Gorllewin Caerfyrddin a De Sir Benfro Simon Hart wrth BBC Cymru bod y gwelliant "yn ein galluogi i roi rhywbeth yn y dyddiadur, mae'n golygu ein bod yn mynd i gael ymrwymiadau cadarn iawn".

"Fel arall, gallaf ddeall pan fyddai pobl yn dweud 'wel, chi'n gwybod, yw'n nhw'n mynd i'w wneud e? Mae 2018 yn ymddangos yn bell i ffwrdd'.

"Bydd hyn yn wir yn ei gwneud yn glir ein bod o ddifrif am hyn - bydd refferendwm yn cael ei gynnal.

"Hwn fydd y cyfle cyntaf mewn 40 mlynedd i bobl fynegi barn ynghylch ac os dylem ni aros yn rhan o'r Undeb Ewropeaidd neu beidio, rydym go iawn am wneud i hyn ddigwydd."

'Budd gorau Cymru'

Dywedodd Prif Weinidog Cymru Carwyn Jones ei fod yn poeni bod araith y Frenhines wedi cael ei "feiddianu" gan y mater Ewropeaidd "pan mae pobl yn poeni am eu swyddi, am yr economi, pan mae pobl angen tô uwch eu pennau".

Yn ystod cwestiynau i'r prif weinidog cyhuddodd y Blaid Geidwadol o gael eu heintio gan "genedlaetholdeb anhygoel o gul" Ukip.

Dywedodd Mr Jones bod y gwrthwynebiad cynyddol i'r Undeb Ewropeaidd o fewn y Blaid Geidwadol "yn sicr ddim o fudd i Gymru, gan ein bod yn elwa o £144m y flwyddyn o fod yn aelod o'r Undeb Ewropeaidd".

"Mae unrhywun sy'n awgrymu y dylai Cymru adael yr UE yn gweithredu yn erbyn budd gorau Cymru gan y byddem ar ein colled - ac rydym yn gwybod na fyddem yn cael yr arian yn ôl gan llywodraeth y Deyrnas Unedig".

"Byddai hefyd yn golygu y byddai'r £350 miliwn y flwyddyn y mae ffermwyr Cymru yn ei gael yn diflannu ac y byddai ffermio yng Nghymru'n dod i ben. Dyna'r diwedd, dim cwestiwn," ychwanegodd Mr Jones.

Ukip

Mae'r ddadl dros yr Undeb Ewropeaidd yn dod ar adeg pan mae Ukip - plaid gafodd ei sefydlu er mwyn ceisio tynnu Prydain allan o Ewrop - yn gwneud yn dda iawn.

Ond mae llawer o aelodau Ceidwadol eisoes yn flin bod Llywodraeth Prydain heb ymrwymo i gynnal refferendwm cyn 2015.

Mae gohebydd Seneddol y BBC Mark D'Arcy wedi cwestiynu os bydd rhai ASau mewn etholaethau lle mae Ukip yn gwneud yn dda yn pleidleisio o blaid y gwelliant er mwyn ceisio atal Ukip.

Dywedodd Mr D'Arcy: "A fydd yna gysylltiad rhwng cynnydd Ukip yn yr etholiadau cynghorau a rhai Torïaid yn sydyn yn darganfod eu bod yn amheus o Ewrop?"

Straeon perthnasol