Cymru ar flaen y gad gyda llawdriniaeth

Llawdriniaeth twll clo
Image caption Mae cleifion sy'n cael llawdrinaieth twll clo yn gwella'n gynt nag o lawdriniaeth draddodiadol

Mae dros 2,000 o bobl yng Nghymru yn derbyn diagnosis o ganser y coluddyn bob blwyddyn.

Ond mae cynllun arloesol yng Nghymru i hyfforddi meddygon mewn llawdriniaeth twll clo i drin y cyflwr yn golygu bod mynediad i driniaeth arbenigol ymhlith yr uchaf yn y byd.

Ers i'r cynllun gael ei sefydlu pum mlynedd yn ôl, mae dros 50 o lawfeddygon wedi derbyn hyfforddiant sy'n cael ei redeg gan Sefydliad Cymru am Therapi Mynediad Minimol (WIMAT) - sydd yn rhan o Brifysgol Caerdydd.

Mae saith ohonyn nhw bellach yn ymgynghorwyr llawfeddygol mewn ysbytai yng Nghymru.

'Cynharach mewn gyrfa'

Dywedodd cyfarwyddwr WIMAT Dr Neil Warren: "Mae'r saith yna hefyd yn rhan o'n huned hyfforddi erbyn hyn yn arwain y grŵp nesaf o lawfeddygon ifanc.

"Yn wahanol i gyrsiau tebyg yng ngweddill y DU, mae'r hyfforddiant yng Nghaerdydd yn cael ei gynnig i feddygon yn gynharach yn eu gyrfaoedd."

Mr Jared Torkington sy'n rhedeg y cwrs yn Ysbyty'r Brifysgol yng Nghaerdydd, ac mae'n credu bod yr hyfforddiant yn golygu budd mawr ar draws Cymru.

"Un o brif nodau'r cynllun oedd sicrhau y byddai claf gyda chanser y coluddyn yng Nghymru yn cael mynediad i lawdriniaeth laparosgopig (twll clo) os oedden nhw'n gymwys," meddai.

"Erbyn hyn mae hynny'n digwydd yng ngogledd, de, gorllewin a dwyrain Cymru."

'Unigryw'

Mae Julie Cornish yn un sydd wedi cwblhau'r hyfforddiant a bellach yn feddyg yn Ysbyty Brenhinol Gwent. Dywedodd:

"Mae'n adnodd anhygoel ac mae'r hyfforddiant yn wych.

"Y peth allweddol i mi yw y gallwch chi wneud llawdriniaethau go iawn gydag ymgynghorwyr ar ôl y cwrs.

"Fe wnes i'r cwrs chwe wythnos yn ôl ac rwyf wedi dechrau ar ddau achos yn barod. Mae wedi rhoi'r sgiliau a'r hyder i mi.

"Yn sicr o siarad gyda meddygon dan hyfforddiant yn Lloegr mae hyn yn unigryw i Gymru."

'Pluen yn ein het'

Mae defnyddio llawdriniaeth twll clo yn llai poenus na llawdriniaeth draddodiadol, ac yn golygu nad yw cleifion yn gorfod aros cyhyd mewn ysbyty gan wella'n gynt.

Yr amcangyfrif yw bod y driniaeth yn addas i dros hanner y cleifion sy'n diodde' o ganser y coluddyn.

Dros y bum mlynedd ddiwethaf, mae'r cynllun wedi cael ei gefnogi gan arian o Lywodraeth Cymru, ond mae'r ffynhonnell yna o arian yn dod i ben eleni.

Er hynny fe fydd yr hyfforddiant yn parhau gan ei fod mor llwyddiannus, medd Neil Warren.

"Ein gobaith yw y bydd yr hyfforddiant yn cynnal ei hun. Bydd y cwrs yn cael ei ddiweddaru wrth i dechnoleg newid."

Mae'r cynllun wedi cyrraedd rhestr fer ar gyfer gwobr Gwasanaeth Iechyd Gwladol Cymru, ac fe fydd yn cael ei gydnabod yn yr haf gyda gwobr arall gan y British Society of Gastroenterology.

Yn ôl Mr Warren, mae hynny'n glod yn wir.

"Mae'n bluen enfawr yn ein het," meddai, "ac yn ein codi ar lwyfan byd eang."

Straeon perthnasol

Cysylltiadau Rhyngrwyd

Dyw'r BBC ddim yn gyfrifol am safleoedd rhyngrwyd allanol.