Llywodraeth o dan y lach

Punnoedd
Image caption Dywed yr adroddiad fod diffyg cyfathrebu wedi bodoli rhwng Llywodraeth San Steffan a Chymru wrth drafod y newidiadau i'r budd-daliadau treth cyngor

Mae un o bwyllgorau'r Cynulliad wedi beirniadu'r ffordd y deliodd Llywodraeth Cymru â'r newidiadau i fudd-daliadau treth y cyngor.

Dywedodd y Pwyllgor Materion Cyfansoddiadol a Deddfwriaethol fod gormod o flaenoriaeth wedi ei rhoi i wleidyddiaeth ar draul y broses ddeddfwriaethol gywir.

Mae'r adroddiad gyhoeddwyd ddydd Mawrth yn beirniadu diffyg cyfathrebu rhwng y ddwy lywodraeth ac yn dweud y dylai Llywodraeth Cymru fod wedi caniatáu mwy o graffu gan ACau ar y cynlluniau gwreiddiol.

'Pryderon mawr'

Dywedodd David Melding AC, Cadeirydd y Pwyllgor: "Mae gan y pwyllgor bryderon mawr am y modd y cafodd y rheoliadau hyn eu trin.

"Mae'n orfodol bod y Cynulliad yn cael digon o amser i graffu ar ddeddfwriaeth gan mai dyna yw un o'i swyddogaethau craidd a chredwn y dylai'r gweinidog (Carl Sargeant) fod wedi tynnu ein sylw at ei bryderon ynghylch gwneud y rheoliadau hyn yn llawer cynt yn y broses.

"Yn yr achos hwn daeth y pwyllgor i'r casgliad fod Llywodraeth Cymru wedi drysu'r broses wleidyddol a'r broses ddeddfwriaethol.

"Wrth wneud hynny, rydym o'r gred bod Llywodraeth Cymru wedi colli golwg ar adegau ar rôl y Cynulliad fel corff deddfwriaethol."

Datganolwyd rheolaeth budd-dal treth cyngor i Fae Caerdydd y llynedd ond torrwyd y gyllideb yr un pryd.

Dyma oedd y sefyllfa oedd yn wynebu'r Alban a chynghorau Lloegr hefyd ond roedden nhw wedi cyflwyno rhaglenni i dalu'r gwahaniaeth.

230,000

Fodd bynnag mynnodd Gweinidogion Cymru na fyddai modd llenwi'r bwlch, gan olygu fod 230,000 yn wynebu bil treth cyngor am y tro cyntaf.

Fe geisiodd y llywodraeth basio rheoliadau fel bod cynghorau Cymru yn medru cynnig y budd-dal ar gyfer y flwyddyn ariannol nesaf.

Roedd angen cyflwyno'r rheoliadau am fod y drefn bresennol wedi newid gyda'r toriad yn y gyllideb.

Ond roedd y gwrthbleidiau ar y pryd yn flin am fod cannoedd o dudalennau o ddogfennau technegol wedi eu cyflwyno ryw hanner awr cyn i'r bleidlais gael ei chynnal.

Chafodd y cynnig felly ddim ei basio.

Galw'n ôl

Galwodd Llywydd y Cynulliad yr ACau yn ôl yn ystod gwyliau'r Nadolig ar ôl i Brif Weinidog Cymru a rhai o'r gwrthbleidiau gynnal trafodaethau.

Yr ail waith pasiwyd y rheoliadau gyda'r newidiadau budd-daliadau treth cyngor ar yr amod y byddai'r mater yn cael ei drafod eto mewn blwyddyn.

Ym mis Ionawr cafwyd tro pedol gan Llywodraeth Cymru a ddywedodd ei bod wedi llwyddo i ddarganfod yr arian ychwanegol, y £22 miliwn oedd angen i ddiwallu'r gost.

Roedd hyn yn golygu na fyddai cannoedd o filoedd o bobl yn gorfod talu'r dreth cyngor wedi'r cyfan.

Dywedodd llefarydd ar ran Llywodraeth Cymru eu bod yn diolch i'r pwyllgor am yr adroddiad.

"Byddwn yn ei astudio'n ofalus ac yn ymateb yn y man."

Straeon perthnasol

Cysylltiadau Rhyngrwyd

Dyw'r BBC ddim yn gyfrifol am safleoedd rhyngrwyd allanol.