Datganoli yn Lloegr i 'achub y Deyrnas Unedig?

David Davies AS
Image caption Mae David Davies yn pryderu am yr effaith ar y DU petai pwerau ddim yn cael eu datganoli i ranbarthau Lloegr

Mae AS Cymreig blaenllaw'n rhybuddio y gallai dyfodol y DU fod yn y fantol os na fydd pwerau'n cael eu datganoli i ranbarthau Lloegr.

Yn ôl David Davies, yr AS Ceidwadol dros Fynwy, gallai olygu fod nifer o etholwyr yn Lloegr yn troi tuag at blaid UKIP oherwydd eu hanfodlonrwydd.

Mae Mr Davies hefyd wedi cael cefnogaeth yr AS Llafur dros Ogledd Nottingham, Graham Allen.

Daw ei rybudd wrth i Lywodraeth y DU benderfynu a fyddan nhw'n rhoi pwerau benthyg a threthu i Gymru.

Daeth y galwadau hynny o adroddiad y Comisiwn Silk.

Yn y cyfamser, mae'r Alban yn cynnal refferendwm yr wythnos nesa' ond hyd yn oed os mai 'Na' fydd y canlyniad, gallai Caeredin gael rhagor o bwerau ariannol o hyd.

Byddai'r ddau ddatblygiad yn gadael rhanbarthau Lloegr heb bwerau datganoledig a dyna yw pryder y ddau AS.

'Cwbl annheg'

Wrth siarad ar raglen Sunday Politics Wales, dywedodd Mr Davies, cadeirydd y Pwyllgor Dethol ar Faterion Cymreig: "Dwi'n gallu bwrw pleidlais ar ffioedd myfyrwyr uwch yn Lloegr a hynny wrth gefnogi sefyllfa ble dyw myfyrwyr ddim yn talu'r ffioedd hynny yng Nghymru.

"Mae hyn yn gwbl annheg a'r rheswm y dylai pobl yng Nghymru a'r Alban boeni am y peth, neu o leia' y dylai unoliaethwyr boeni am y peth, yw bod yr annhegwch hwnnw'n debygol o wahanu'r undeb.

"Un o'r dyddiau yma, bydd pobl yn Lloegr, trethdalwyr yn Lloegr, yn deffro a sylweddoli bod hyn yn digwydd, ac yn dweud ei fod yn gwbl annerbyniol ac nad ydyn nhw am ei dderbyn rhagor, gadewch iddyn nhw fynd eu ffordd eu hunain."

Dywedodd Mr Allen fod angen i'r prif bleidiau fynd i'r afael â'r mater.

Meddai: "Os nad ydyn nhw, bydd y pleidiau traddodiadol yn gadael y llwyfan yn rhydd i sefydliadau eraill fel UKIP, plaid sydd heb lawer o bolisïau ar hyn o bryd i fod yn onest, ac a allai achub ar y cyfle."

Ychwanegodd fod datganoli wedi llwyddo yng Nghymru, yr Alban a Gogledd Iwerddon ac y byddai'n hoffi gweld cynghorau Lloegr yn cael yr un peth.

'Arwain y ffordd'

Mae Kevin Mahoney, o blaid UKIP, yn credu fod y prif bleidiau wedi'u dychryn.

"Maen nhw wedi cymryd pleidleisiau pobl yn ganiataol a nawr maen nhw'n sylweddoli nad yw pobl yn eu hoffi, eu bod nhw'n eu casáu neu beth bynnag, ac maen nhw'n gweld UKIP yn codi fel petai," meddai.

"Ydyn maen nhw'n ymateb ac, i ryw raddau, mae UKIP yn arwain y ffordd i'r pleidiau hyn fel 'da ni wedi gweld gyda chymaint o benderfyniadau."

Roedd Llafur wedi bwriadu datganoli pwerau o San Steffan i ranbarthau yn Lloegr ond daeth hynny i ben wedi i Ogledd Ddwyrain Lloegr bleidleisio'n gryf yn erbyn y cynllun bron i ddegawd yn ôl.

Aeth y Prif Weinidog David Cameron i'r Alban ddydd Gwener i ddweud wrth gynhadledd ei blaid fod 2014 yn ymwneud ag achub yr undeb. Bydd yr Alban yn pleidleisio mewn refferendwm ar annibyniaeth yr wythnos nesa'.

Dywedodd Mr Cameron y byddai llywodraeth Geidwadol yn y dyfodol yn cyflwyno "dewisiadau cryf eraill" i gadw'r DU ynghyd.

Straeon perthnasol

Cysylltiadau Rhyngrwyd

Dyw'r BBC ddim yn gyfrifol am safleoedd rhyngrwyd allanol.