Llywodraeth yn cyhoeddi cynllun gofal dwys

Gwely ysbyty Image copyright Getty Images
Image caption Mae rhyw 9,000 o bobl yng Nghymru sydd angen y gofal

Mae cynllun wedi ei gyhoeddi i'r byrddau iechyd sy'n amlinellu'r gofal disgwyliedig ar gyfer cleifion sy'n ddifrifol wael.

Bob blwyddyn mae rhyw 9,000 o unigolion yng Nghymru angen gofal mewn uned gofal dwys neu uned ddibyniaeth uchel dwys oherwydd salwch neu anafiadau difrifol.

Llywodraeth Cymru sydd wedi ysgrifennu'r ddogfen ac ynddi maen nhw'n pwysleisio'r angen i ddefnyddio'r gwlâu'n briodol ac i gynllunio ar gyfer ehangu'r nifer o wlâu pan fo hynny yn briodol.

Ar hyn o bryd mae yna gleifion yn cael eu rhoi mewn uned gofal dwys er bod dim angen iddyn nhw fod yno.

Disgwyl i gael ei rhoi ar wardiau eraill mae'r cleifion hyn ac mae'r llywodraeth yn dweud bod y sefyllfa yn medru arwain at ganslo triniaethau neu bobl yn gorfod mynd i ysbytai eraill er mwyn cael gofal dwys.

Llawn dop

Fe ddylai unedau gofal dwys, yn ôl arbenigwyr, fod tua 60-70% yn llawn er mwyn medru delio gydag unrhyw achosion brys.

Ond mae nifer yn llawn dop a gwlâu ychwanegol yn gorfod cael eu defnyddio a hynny heb fwy o staff.

Mae'r cynllun yn nodi hefyd fod yna "nifer anhysbys" o gleifion ddylai dderbyn gofal dwys sydd ddim yn cael mynediad i'r adrannau am fod yna brinder llefydd.

Yn ôl y llywodraeth, mae'r gwlâu i drin pobl sâl iawn hefyd wedi eu rhannu ar draws nifer o ysbytai. Fe fyddai yn well, medden nhw, gael unedau gofal dwys mewn llai o ysbytai.

Mae'r cynllun yn nodi'r angen i gynllunio ar gyfer mwy o alw am wlâu. Fe allai hyn ddigwydd yn sgil y Bil Organau os bydd yn ddeddf yn 2015.

Prif bwyntiau

Dywed y cynllun fod angen:

i. Sicrhau bod cleifion sy'n dod i'r ysbyty yn cael eu hadolygu yn gyson o fewn y 12 awr gyntaf er mwyn penderfynu a oes angen gofal dwys;

ii. Trafodaeth yn achos unigolion sydd ddim angen gofal dwys er mwyn cynnig gofal diwedd bywyd;

iii. Sefydlu proses er mwyn gwirio cyfradd farwolaethau os yw cleifion yn cael llawdriniaethau.

Croesawu

Dywedodd Dr George Findlay, Ymgynghorydd Meddygaeth Gofal Dwys ym Mwrdd Iechyd Prifysgol Caerdydd a'r Fro a Chadeirydd Grŵp Ymgynghori Cymru ar Drawsblaniadau ei fod yn croesawu'r cynllun.

"Mae gofal dwys yn adnodd cyfyngedig felly fe ddylai gael ei ddefnyddio ar gyfer pobl sydd wir ei angen.

"Mae'n bwysig, pan mae'n amser i'r claf adael yr uned, ei fod yn cael ei symud i awyrgylch sy'n fwy addas ar gyfer ei anghenion a'i fod yn cael adferiad cyn gynted ag sy'n bosib.

"Dyw gofal dwys ddim yn briodol ar gyfer pob claf.

"Felly fel ymgynghorwyr mae cyfrifoldeb arnom i gael sgwrs onest ac agored gydag ein cleifion ynglŷn â chynnydd yn y driniaeth ..."

Mae disgwyl i'r byrddau iechyd ddatblygu cynllun, gan ystyried y sefyllfa yn lleol ac unrhyw gamau y mae angen iddyn nhw eu cymryd.

Straeon perthnasol

Cysylltiadau Rhyngrwyd

Dyw'r BBC ddim yn gyfrifol am safleoedd rhyngrwyd allanol.