Comisiynydd yn 'gorchymyn' prif gwnstabl i adael

  • 12 Mehefin 2013
Cyn brif gwnstabl Heddlu Gwent Carmel Napier
Cadarnhawyd yr wythnos ddiwetha' fod Carmel Napier yn gadael Heddlu Gwent

Mae Ysgrifennydd Cymru wedi amddiffyn hawl Comisiynwyr Heddlu a Throsedd i ddiswyddo prif gwnstabliaid.

Roedd David Jones AS yn siarad wedi i Brif Gwnstabl Heddlu Gwent, Carmel Napier, gyhoeddi ei hymddeoliad yr wythnos ddiwetha'.

Daeth i'r amlwg yn ddiweddarach fod Comisiynydd yr Heddlu, Ian Johnston, wedi rhoi pwysau arni i ildio'r awenau.

'Annerbyniol'

Cafodd ei ethol yn gomisiynydd cynta' Heddlu Gwent fis Tachwedd.

Yn gynharach yn yr wythnos fe gyfaddefodd ei fod wedi dweud wrth ei brif gwnstabl i ymddeol neu ymddiswyddo.

Dywedodd fod dull rheoli Carmel Napier yn "gwbl annerbyniol".

Ar BBC Cymru ddydd Mawrth roedd Mr Johnston wedi dweud: "Doedd y berthynas byth yn mynd i weithio gan fod un o'r partïon yn methu derbyn cysyniad y comisiynwyr heddlu a throsedd."

"Gallaf eich sicrhau fod y dystiolaeth oedd gennym yn gwbl ddibynadwy," meddai.

Fe wnaeth ei sylwadau ar ôl i ddogfennau gael eu rhyddhau i bapur newydd y South Wales Argus.

Annibyniaeth

Mewn datganiad cododd Mrs Napier gwestiynau ynglŷn â pha mor addas yw rhoi hawl i'r comisiynwyr alw ar benaethiaid i ymddiswyddo.

"Rhaid i'r llywodraeth benderfynu a yw'r ddeddfwriaeth yn ddigon cryf wrth amddiffyn annibyniaeth plismona gweithredol," meddai.

Roedd nifer o ASau yr ardal wedi beirniadu'r comisiynydd ac roeddynt wedi codi'r mater yn Nhŷ'r Cyffredin ddydd Mercher.

Ond dywedodd Mr Jones: "Mae gen i barch mawr at Carmel Napier erioed ac rwy'n credu ei bod wedi gwneud swydd wych fel unigolyn yng Ngwent.

"Ond mae'n sefyll i reswm mai'r Comisiynydd Heddlu a Throsedd yw'r swyddog sydd yn y lle gorau i farnu hynny.

"Os yw ei benderfyniad yn gywir, yna bydd yn cael ei ganmol.

"Os na, yna bydd yn cael ei feirniadu. Mae'n cael ei ethol yn ddemocrataidd a bydd yn rhaid iddo fod yn atebol am ei weithredoedd."

Roedd Mrs Napier wedi treulio 30 mlynedd yn gwasanaethu o fewn yr heddlu yn Lloegr a Chymru, ac ymunodd â Heddlu Gwent yn 2008 fel dirprwy brif gwnstabl cyn cymryd yr awenau dair blynedd yn ddiweddarach.

'Rôl hanfodol'

Dywedodd hi mewn datganiad: "Mae gan y Comisiynwyr Heddlu a Throsedd rôl hanfodol i'w chwarae yn cynrychioli'r bobl mae'r heddlu'n eu gwasanaethu a sicrhau bod prif gwnstabliaid yn cael eu dwyn i gyfri am safon y gwasanaethau maent yn ei ddarparu i'w cymunedau."

"Mae prif gwnstabliaid hyd a lled y wlad yn derbyn hynny ac yn ei gefnogi.

"Fodd bynnag, mae llawer wedi ei ddweud ynghylch pa mor bwysig ydi bod y comisiynwyr ddim yn dechrau ymgymryd â phlismona gweithredol a bod prif gwnstabliaid yn cadw eu hannibyniaeth."