Datblygiad mewn triniaeth canser

Bron pelydr x
Image caption Gallai'r ymchwil olygu na fydd rhai angen llawdriniaeth yn y dyfodol

Gallai pobl sy'n dioddef o ganser y fron gael eu trin gyda radiotherapi yn y dyfodol yn hytrach na llawdriniaeth, yn ôl ymchwil newydd.

Roedd arbenigwyr o Gaerdydd yn arwain rhan y DU yn yr ymchwil oedd yn cael ei gynnal ledled Ewrop, ac fe wnaethon nhw ddarganfod bod triniaethau gwahanol yn gallu bod yr un mor effeithiol â llawdriniaeth.

Mae'n golygu y gallai radiotherapi gael ei ddefnyddio er mwyn tynnu nodau lymff.

Yn ôl yr Athro Robert Mansel, sy'n arbenigwr ar lawdriniaethau'r fron, gall hyn arwain at lai o fenywod yn gorfod wynebu llawdriniaethau.

5,000

Fe wnaeth y treial astudio tua 5,000 o fenywod er mwyn gweld os oedd radiotherapi'n gweithio'r un mor dda a thynnu nodau lymff o'r gesail drwy lawdriniaeth.

Yr Athro Mansel, sy'n gweithio yn Ysbyty Athrofaol Llandochau ac sy'n athro llawdriniaeth yn Ysgol Feddyg Prifysgol Caerdydd, oedd yn arwain yr ymchwil yn y DU.

Dywedodd: "Dangosodd y prawf yn glir fod radiotherapi'r un mor effeithlon â llawdriniaeth er mwyn atal canser i ddod yn ôl yn y cesail ar ôl triniaeth biopsi nodau sentinel.

"Mae sentinel nod biopsi yn golygu cymryd rhywfaint o feinwe'r fron a nifer fach o nodau i weld os oes angen triniaeth bellach.

"Mae hyn yn golygu na fydd angen i'r rhan fwyaf o fenywod gael ail lawdriniaeth i'r cesail ar ôl i nod canseraidd gael ei ddarganfod.

"Gall cael gwared a mwy o feinwe mewn llawdriniaeth achosi mwy o niwed i'r nerfau ac mae angen anesthetig cyffredinol arall.

"Mae radiotherapi yn llai ymwthiol ac yn achosi llawer llai o chwyddiant yn y fraich... ac fe wnaeth y gwahaniaethau hyn barhau drwy gydol y pum mlynedd o wiriadau dilynol wnaethom gynnal ar y cleifion fel rhan o'r astudiaeth."

Profiad

Cafodd Alison Essaye o Dondu ger Pen-y-bont ar Ogwr lawdriniaeth ar gyfer canser y fron bedair blynedd yn ôl, a cafodd hwn ei ddilyn gan radiotherapi.

Dywedodd Ms Essaye: "Rwy'n credu bod yr hyn y maent wedi ei wneud â'r ymchwil a'r astudiaeth yn wych.

"Maen nhw wedi cael canlyniadau da ar gyfer y dyfodol, ar gyfer menywod a dynion - a rhaid i ni beidio ag anghofio am y dynion."

Dechreuodd y treial yn 2007 gyda 85 o gleifion o Gaerdydd a Bro Morgannwg yn cymryd rhan ochr yn ochr â rhai cleifion o Fanceinion.

Dywedodd Chris Morris, nyrs ymchwil â'r Sefydliad Cenedlaethol ar gyfer Ymchwil Gofal Cymdeithasol ac Iechyd, gallai ganfyddiadau'r astudiaeth,"wella profiad cleifion yn y dyfodol."

Straeon perthnasol

Hefyd ar y BBC