Canser y fron: cynnig cyffuriau atal i unigolion

Sgrinio canser Image copyright Not Specified
Image caption Mae NICE yn argymell rhoi'r cyffuriau i ferched gyda hanes o ganser y fron yn y teulu

Bydd pobl sydd gyda hanes o ganser y fron yn y teulu yn cael cynnig cyffuriau ar y Gwasanaeth Iechyd i geisio atal yr afiechyd.

Mae NICE, y corff sydd yn rhoi cyngor ynglŷn â chyffuriau, wedi argymell y cyffur tamoxifen neu raloxifene i unigolion sydd yn cael eu hystyried â risg uchel o ddatblygu un math o ganser y fron.

Dywedodd NICE fod cymryd y cyffur yn ddyddiol am bum mlynedd yn medru lleihau'r risg o 40%.

Mae eu hargymhellion yn golygu y bydd dewis arall heblaw mastectomi gan 5,000 o ferched yng Nghymru a Lloegr.

Cysylltiad teuluol

Os yw mam, chwaer neu fodryb gyda chanser y fron, mae mwy o risg i berson gael y salwch.

Mae'r un peth yn wir os yw unigolyn yn etifeddu rhai mathau o enynnau megis BRCA1 a BRCA2.

Yn ôl astudiaeth, gallai cymryd y cyffur tamoxifen neu raloxifene haneru'r risg bod menyw yn cael canser y fron a'r awgrym yw y bydd yr effaith yn para am ddegawd.

Dywedodd Dr Caitlin Palframan, o'r mudiad Breakthrough Breast Cancer: "Yr arf cryfaf sydd gyda ni yn y frwydr yn erbyn canser y fron yw atal yr afiechyd.

"Mae'r canllawiau newydd yn gam gwych ymlaen yn y ffordd rydyn ni yn atal canser y fron rhag datblygu ymhlith y rhai sydd gyda'r risg uchaf."

Opsiynau

Ond mae arbenigwyr wedi dweud bod angen i gleifion edrych ar sawl opsiwn.

Trwy gael triniaeth i dynnu'r ddwy fron mae risg menyw yn lleihau yn sylweddol gyda'r tebygrwydd ei bod yn datblygu'r afiechyd yn isel iawn.

Mae yna hefyd sgileffeithiau fel ceuladau gwaed a chwiwiau poeth os yw rhywun yn cymryd tamoxifen.

Awgrymodd ymchwil bod cymaint â hanner o gleifion oedd yn cael tamoxifen wedi rhoi'r gorau i gymryd y cyffur.

Mae NICE wedi dweud y dylai'r penderfyniad fod yn un rhwng y claf a'r tîm meddygol.

Canser y fron yw'r canser mwyaf cyffredin ym Mhrydain gyda 50,000 o fenywod a 400 o ddynion yn cael y salwch bob blwyddyn.

Straeon perthnasol

Cysylltiadau Rhyngrwyd

Dyw'r BBC ddim yn gyfrifol am safleoedd rhyngrwyd allanol.