Cytundeb ar yswiriant llifogydd

Llifogydd Dol-y-bont Image copyright Gareth Hughes
Image caption Llifogydd tu allan i dŷ yn Dol-y-bont ym Mehefin 2012

Bydd miloedd o dai yng Nghymru yn gallu cael eu hysweirio wedi i gytundeb gael ei arwyddo rhwng y llywodraeth a chorff sy'n cynrychioli cwmnïau yswiriant.

Roedd pryderon wedi bod y byddai llawer o bobl yng Nghymru'n methu yswirio eu tai oherwydd eu bod yn byw mewn ardaloedd oedd a risg uchel o lifogydd.

Ond mae cytundeb heddiw'n golygu bydd pobl yn y sefyllfa yno bellach yn gymwys i gael yr yswiriant yno.

Bydd y cytundeb yn gweithio drwy greu cronfa fydd yn cael ei gyllido drwy godi lefi ar gwmnïau yswiriant er mwyn talu'r holl gost os bydd llifogydd yn digwydd.

'Dŵr ydi dŵr'

Mae Aled Jones yn byw ar Stad Glastir Rhuthun - stad wnaeth ddioddef yn sgil lifogydd difrifol llynedd.

"Roedd hi'n ddiwedd Tachwedd llynedd tua saith y bora a fe gafon ni ddŵr yn llifo mewn yn araf bach," meddai Mr Jones.

"Doedd dim mwy na 10 modfedd ond dŵr ydi dŵr a'r munud mae'n dod mewn i'r tŷ mae'n difrodi'r lloria' a bob dim..."

Fe fu rhaid i Mr Jones symud allan am dros dri mis tra roedd gwaith yn cael ei wneud ar ei eiddo.

Mae Mr Jones yn cefnogi'r cytundeb heddiw: "Ro'n i'n darllen ychydig yn ôl bod 2.3m o dai drwy Brydain yn wynebu ryw fath o risg llifogydd.

"Mae'n broblem ehangach na jest ni yma. Mae lot o dai dros y chwe mis i flwyddyn ddiwethaf oedd erioed di cal llifogydd o'r blaen rŵan yn cael ei labelu fel at risg area...

"[Mae'r cytundeb] yn rhywbeth i'w groesawu'n fawr, wedi bod yn trafod llawer efo cwmnïa' yswiriant ac mae o'n gur pen.

"Mae'n gymysgedd, mae rhai pobl wedi bod yn anlwcus, efallai bod eu cwmni yswiriant nhw ddim mor fodlon cymryd yr un risg - dal yn fodlon roi amddiffyn ond wedyn yn codi lefel yr excess yn sylweddol.

"Dwi'n ymwybodol bod rhai wedi mynd fyny, excess o hyd at £5,000 os ydi'r achos i wneud gyda llifogydd."

Cap

Newyddion da arall i bobl sy'n byw mewn ardaloedd risg uchel yw y bydd cost eu hyswiriant yn cael ei gapio.

Bydd yr uchafswm yn dibynnu ar fand treth y cartref - ond ni fydd cap ar gyfer yr eiddo mwyaf drud.

Roedd y cytundeb oedd wedi bod mewn grym ers 2008 yn dod i ben fis Mehefin ond cafodd ei ymestyn tan fis Gorffennaf oherwydd nad oedd y llywodraeth a'r cwmnïau yswiriant yn gallu cytuno ar ddatrysiad.

Image copyright Capel Bangor
Image caption Afon Melindwr wedi gorlifo yn 2012

Pryder Cymdeithas Yswirwyr Prydain oedd bod y trefniant yn anghynaladwy ond roedd y llywodraeth yn benderfynol o gael ateb i'r broblem oedd ddim yn codi cost yswiriant pawb.

O dan y cynlluniau newydd uchafswm cyfraniad pobl sy'n byw mewn tai bandiau cyngor A a B tuag at elfen llifogydd o'r premiwm yswiriant fydd £210.

Bydd cyfraniad tai band G yn mynd mor uchel â £540 - ni fydd uchafswm ar gyfer tai band H gafodd eu hadeiladu'n hwyrach na 2009.

Mae disgwyl i'r system newydd fod yn weithredol erbyn haf 2015.

Wrth gyhoeddi'r newyddion, dywedodd Ysgrifennydd yr Amgylchedd Owen Paterson: "Mae effaith llifogydd yn ofnadwy i unrhyw un.

"Rydym wedi gweithio'n galed iawn gyda'r diwydiant i ddod i gytundeb ar ddyfodol yswiriant rhag llifogydd.

"Mae yna ddigon o waith ar ôl i'w wneud, ond mae'r cyhoeddiad hwn yn golygu nad oes angen i bobl fyw mewn ofn o fethu cael eu hyswirio a bydd y rhai sydd mewn mwyaf o berygl yn cael eu hamddiffyn, yn awr ac yn y dyfodol."

Dywedodd Otto Thoresen, cyfarwyddwr cyffredinol y ABI: "Blaenoriaeth yswirwyr oedd sicrhau bod yswiriant llifogydd yn parhau'n fforddiadwy ac ar gael ar gyfer bawb sydd ei angen.

"Mae cyhoeddiad heddiw yn dechrau'r broses sy'n anelu at ddarparu yswiriant rhag llifogydd fforddiadwy i aelwydydd sydd â risg uchel o lifogydd. "

Straeon perthnasol