Comisiynydd: Ymddygiad teg gan ACau

Cynulliad
Image caption Mae'r adroddiad yn dweud nad yw ACau wedi haeddu beirniadaeth ar y cyfan

Mae gwleidyddion yn y Cynulliad wedi ymddwyn yn dda ar y cyfan yn y flwyddyn ddiwethaf, yn ôl adroddiad gan y Comisiynydd Safonau.

Yn ei adroddiad blynyddol, mae Comisiynydd Safonau'r Cynulliad, Gerard Elias QC wedi dweud nad ydy ymddygiad ACau wedi haeddu beirniadaeth dros y flwyddyn ddiwethaf, er bod dau aelod wedi derbyn rhybuddion am gam-ymddwyn.

Fe gafodd Keith Davies o'r blaid Lafur a Bethan Jenkins o Plaid Cymru rybuddion gan gyd-aelodau yn sgil honiadau o ymddygiad o oedd yn ymwneud ag alcohol.

Er bod y Comisiynydd yn derbyn bod gan ACau yr hawl i fywyd preifat, mae'n dweud y gallent wynebu cosb os yw eu hymddygiad yn effeithio ar enw da'r Cynulliad.

Cyfrifoldeb

"Yn gryno, dylai safonau Cynulliad Cenedlaethol Cymru fod yn llusern i arwain y ffordd ar gyfer pob corff a gwasanaeth cyhoeddus yng Nghymru," meddai Gerard Elias.

"Fel y dywedais, efallai ei fod yn gyfrifoldeb trwm i Aelodau'r Cynulliad ond, hoffwn awgrymu'n barchus, ei fod yn un hollol hanfodol sy'n rhan o'r swydd."

O ganlyniad, mae'r Comisiynydd yn dweud ei fod yn hanfodol iddo ef weithredu pan mae ymddygiad ACau yn peryglu enw da'r Cynulliad.

Mae'n honni er i sawl un awgrymu nad lle'r Comisiynydd oedd ymchwilio i honiadau yn erbyn Keith Davies a Bethan Jenkins, yr oedd rhaid iddo weithredu:

"Er fy mod yn cydnabod yn llwyr fod gan Aelodau'r hawl i fywyd preifat a phersonol a ddylai aros yn breifat a phersonol, rhaid i bob Aelod gydnabod bod unrhyw ymddygiad a gaiff ei honni i ddwyn anfri ar enw da neu uniondeb y Cynulliad Cenedlaethol, yn destun ymchwiliad a sancsiynau posibl."

Ym mis Mawrth, cafodd AC Plaid Cymru Bethan Jenkins ei cheryddu am beryglu enw da'r Cynulliad, wedi iddi gael ei harestio am yfed a gyrru.

Ym mis Mai 2012, cafodd AC Llafur Keith Davies ei rybuddio am ei ymddygiad tra'n feddw mewn gwesty.

Eleni mae'r Comisiynydd hefyd wedi creu adroddiad ar ddigonolrwydd rheolau'r Cynulliad ar lobïo.

Mae'r adroddiad yn dweud bod y rheolau yn y bôn yn ddigon cryf, ond bod angen bod yn wyliadwrus wrth i'r Cynulliad gael mwy o bwerau a chyfrifoldebau.

Straeon perthnasol