Llawysgrif Cyfraith Hywel Dda i'w gweld ar-lein

Cyfraith Hywel Dda Image copyright Sotheby's
Image caption "Llawenhawn y bydd modd i ymwelwyr â'n gwefan ei mwynhau, a gwerthfawrogi un o drysorau anghofiedig Cymru."

Flwyddyn ar ôl prynu llawysgrif o Gyfraith Hywel Dda yn Sotheby's, Llundain, mae'r Llyfrgell Genedlaethol wedi cyhoeddi cynnwys y gyfrol hon ar ei gwefan.

Fe wnaeth y Llyfrgell brynu'r llawysgrif mewn ocsiwn yn Sotheby's yn Llundain y llynedd am £541,250.

Daeth cymhorthdal o £467,000 oddi wrth Gronfa Dreftadaeth y Loteri, gyda gweddill y gyllideb yn dod o goffrau'r llyfrgell ei hun a grant gan Lywodraeth Cymru.

Ychydig iawn o bobl a gafodd y cyfle i weld y llawysgrif pan oedd ym meddiant Cymdeithas Hanesyddol Massachusetts yn yr Unol Daleithiau, ac roedd ei chyflwr wedi dirywio ers y 18fed ganrif.

'Gweinyddu cyfraith'

Dywedodd Llyfrgellydd Llawysgrifau'r Llyfrgell, Dr Maredudd ap Huw: 'Yn raddol, yn ystod misoedd o astudio gofalus, mae stori'r llawysgrif wedi dod i'r amlwg.

"Gellir gweld sut yr ychwanegwyd ati, a'i haddasu yn ystod y cyfnod canoloesol, wrth iddi gael ei defnyddio wrth weinyddu cyfraith. Mae gwell gobaith o hyn allan i fyfyrwyr astudio cynnwys y gyfrol a'i hanes."

Yn ôl Aled Gruffydd Jones, llyfrgellydd a prif weithredwr Llyfrgell Genedlaethol Cymru: 'Rydym bellach, trwy dechnegau traddodiadol a modern, wedi sicrhau parhad hir-dymor y llawysgrif werthfawr hon.

"Llawenhawn y bydd modd i ymwelwyr â'n gwefan ei mwynhau, a gwerthfawrogi un o drysorau anghofiedig Cymru."

Bydd Llawysgrif Boston ar ei newydd wedd, wedi ei thrwsio a'i hail-rwymo, yn ymddangos am y tro cyntaf yn arddangosfa'r '4 Llyfr: Eiconau Cymraeg Ynghyd' yn y Llyfrgell Genedlaethol ar Hydref 12.

Straeon perthnasol

Hefyd ar y BBC

Cysylltiadau Rhyngrwyd

Dyw'r BBC ddim yn gyfrifol am safleoedd rhyngrwyd allanol.