Twyll morgeisi: Carcharu pedwar

Anthony Huws, Sheila Whalley, Nicholas Jones a Frank Darlington Image copyright NWP
Image caption Cafodd Antony Huws, Sheila Whalley, Nicholas Jones a Frank Darlington eu carcharu am gyfanswm o 21 mlynedd

Mae pedwar person - gan gynnwys cyn-blismon a chyfreithiwr - wedi cael eu carcharu am gyfanswm o 21 mlynedd am eu rhan mewn twyll morgeisi werth miliynau o bunnoedd.

Cafodd Antony Huws, cyn-blismon 65 oed o Fae Cinmel, ei garcharu am saith mlynedd, a'r datblygwr eiddo Sheila Whalley, 67 oed o Lanfairtalhaiarn, chwe blynedd dan glo yn Llys y Goron Yr Wyddgrug ddydd Gwener.

Fe gafodd y ddau hefyd eu gwahardd rhag bod yn gyfarwyddwyr cwmnïau am gyfnod o ddeng mlynedd.

Cafodd y cyfreithiwr Nicholas Jones, 54 oed o'r Wyddgrug, a Frank Darlington, syrfeiwr 62 oed o Sir Gaerhirfryn, eu carcharu am bedair blynedd yr un.

Clywodd y llys bod Susan Lowry Huws, gwraig Antony Huws, wedi bod ar ymylon y cynllun ac o dan ddylanwad ei gŵr, ac felly fe gafodd ddedfryd o flwyddyn o garchar wedi ei ohirio am ddwy flynedd a 300 awr o waith di-dâl.

Ymchwiliad anferth

Roedd y pump wedi gwadu honiadau eu bod wedi bod yn rhan o gynllwyn rhwng Mai 2003 a Hydref 2008 i guddio eiddo troseddol, sef yr elw o amryw geisiadau am forgeisi.

Honnodd yr erlyniad bod gwerth y twyll rhwng £15 a £24 miliwn o bunnoedd, ond dywedodd y barnwr Rhys Rowlands y byddai'n eu dedfrydu ar sail ffigwr yr amddiffyniad o £6 miliwn.

Fe'u cafwyd yn euog yn dilyn achos pedwar mis yn gynharach eleni.

Dywedodd y barnwr bod Anthony Huws a Whalley wedi ceisio creu portffolio anferth o eiddo gydag arian pobl eraill yn y gobaith y byddai prisiau tai yn parhau i godi, ond yna daeth y wasgfa ariannol yn 2007.

Cafodd y twyll ei ymchwilio fel rhan o ymgyrch Operation Valgus gan Heddlu Gogledd Cymru.

Yn dilyn cyhoeddi'r dedfrydau ddydd Gwener, dywedodd y Ditectif Prif-Arolygydd Iestyn Davies o Heddlu'r Gogledd:

"Operation Valgus yw'r twyll morgeisi mwyaf erioed i gael ei ymchwilio gan heddluoedd Cymru a Lloegr (o safbwynt nifer y morgeisi, sef dros 1,000).

"Rydym yn croesawu'r dedfrydau yma ar ddiwedd ymchwiliad pum mlynedd. Bydd unigolion eraill yn wynebu achosion llys yn ddiweddarach eleni mewn perthynas â'r un ymchwiliad, felly nid yw'n briodol i mi wneud sylw pellach ar hyn o bryd heblaw diolch i'r plismyn fu'n ymchwilio ac i dîm erlyn Gwasanaeth Erlyn y Goron am eu gwaith diwyd wrth ddod â'r achos yma i ben yn llwyddiannus."