Tribiwnlys BBC ac Eos yn clywed gan y tystion cynta'

  • 23 Medi 2013
Eos
Mae Eos yn dweud bod cerddorion Cymraeg yn haeddu mwy na'r £100,000 mae'r BBC yn ei gynnig

Mae tribiwnlys hawlfraint wedi dechrau yng Nghaernarfon i geisio datrys anghydfod rhwng y BBC a rhai o gerddorion Cymru.

Eisoes mae Eos, sy'n cynrychioli'r cerddorion, eisiau i'r BBC dalu £1.5 miliwn y flwyddyn am yr hawl i ddefnyddio caneuon eu haelodau.

Ond yn ôl y BBC, byddai £100,000 yn swm mwy priodol.

Wrth i'r gwrandawiad ddechrau, dywedodd cyfreithiwr y BBC, Lindsay Lane, y dylai'r tribiwnlys benderfynu ar werth ariannol y gerddoriaeth Gymraeg dan reolaeth Eos.

Honnodd fod agwedd Eos yn "anymarferol" gan eu bod nhw'n galw ar y tribiwnlys i roi gwerth diwylliannol ar gerddoriaeth Gymraeg yn gyffredinol.

Ychwanegodd Ms Lane y byddai'n "dasg amhosib" asesu gwerth diwylliannol ochr yn ochr â gwerth ariannol.

Wrth i'r tribiwnlys benderfynu ar werth deunydd Eos, meddai, fe ddylen nhw ystyried cytundebau cyfredol sydd, er enghraifft, yn rhoi'r hawl i'r BBC ddarlledu llawer o'r gerddoriaeth ar radio, teledu a gwasanaethau ar-lein.

Yn dibynnu mwy

Dadl bargyfreithiwr Eos, Gwion Lewis, oedd nad oedd yn rhesymol i'r BBC ofyn i Eos ddarparu 20% o gynnwys Radio Cymru am 1% o gyllid yr orsaf.

Dywedodd hefyd fod y diwydiant cerddoriaeth Gymraeg yn dibynnu mwy ar yr arian oedd yn dod o ddarlledu gwaith artistiaid ar y radio o'i gymharu â cherddorion Saesneg.

Yn ôl Mr Lewis, roedd yr incwm yn sgil cyngherddau a gwerthiant tocynnau yn isel, yr arian o gryno ddisgiau a chaneuon yn cael eu lawrlwytho'n ddigidol yn "ddibwys", a'r arian o ddeunydd marchnata yn "anathema".

Y cynta' i roi tystiolaeth i'r tribiwnlys oedd Pennaeth Hawliau Cyfranwyr y BBC, Robert Kirkham.

Wrth gael ei groesholi gan Mr Lewis, derbyniodd mai un o ddyletswyddau'r BBC oedd adlewyrchu cymunedau lleol, a bod rôl y gorfforaeth fel darlledwr cyhoeddus yn golygu dyletswydd i ddarparu rhaglenni a gwasanaethau fyddai o ddiddordeb i ystod eang o gymunedau ar draws y DU.

Mae disgwyl i'r tribiwnlys bara pum niwrnod.