Cynghorau'n trafod cynlluniau ffracio yn y de

Trigolion yn protestio Image copyright Neil Pugh
Image caption Mae rhai ym mhentref Llantrithyd ym Mro Morgannwg yn gwrthwynebu'r cynlluniau

Mae cynghorau'n ystyried cynnal profion drilio sydd wedi codi pryderon y gallai ffracio am nwy ddigwydd yn y dyfodol.

Eisoes mae cwmni Coastal Oil & Gas wedi gofyn i gynghorau Bro Morgannwg a Rhondda Cynon Taf ystyried drilio ar bedwar safle gwahanol.

Mae tri o'r safleoedd ym Mro Morgannwg ac un arall yn Llantrisant.

Er bod argymhelliad i'r cynghorau gymeradwyo'r cynlluniau, mae cynghorwyr yn dweud nad yw'n golygu bod ffracio'n sicr o ddigwydd.

Mae'r cynghorau'n trafod y ceisiadau er mwyn asesu a yw strwythur a daearyddiaeth y safleoedd yn addas ar gyfer ffracio.

Dadleuol

"Mae'r cais ar gyfer gwaith arbrofol ac nid yw'n cynnwys unrhyw symbyliad yn y ddaear, neu ffracio, ac nid yw'n cynnwys drilio," meddai adroddiad i bwyllgor rheoli datblygiad Rhondda Cynon Taf.

Dywedodd y cyngor y byddai cynllun pellach yn gofyn am gais cynllunio ac na fyddai caniatáu hynny yn arwydd bod y cyngor yn ffafrio gwaith drilio neu ffracio os byddai nwy neu olew yn cael ei ddarganfod.

"Felly, nid yw pryderon am ffracio yn berthnasol i'r cais yma," meddai.

Image caption Ffracio yw'r broses o bwmpio dŵr a chemegau i'r ddaear er mwyn rhyddhau nwy naturiol

Pryder

Mae ffracio wedi yn bwnc llosg ym Mhrydain.

Proses o bwmpio dŵr a chemegau i'r ddaear ar bwysedd uchel er mwyn rhyddhau nwy naturiol yw ffracio.

Yr wythnos ddiwethaf roedd protestwyr y tu allan i'r Cynulliad yng Nghaerdydd am fod ymgyrchwyr yn poeni bod y broses yn effeithio ar safon dŵr a'r amgylchedd.

Mae Wayne Edy yn rhedeg fferm geirw ger un o'r safleoedd sy'n cael ei hystyried ar gyfer drilio arbrofol.

"Y prif bryder yw y bydd hyn yn arwain at ffracio yn y diwedd," meddai.

"Mae'r DU yn llawer llai na'r Unol Daleithiau lle dechreuodd ffracio.

"Mae'n bwysig peidio â thanbrisio'r effeithiau negyddol ffracio."

Dyfeisiadau

Un cwmni Cymreig fyddai'n rhan o'r gwaith os caiff ei gymeradwyo yw'r cwmni peirianyddol o Gwmbrân, Cintec.

Dywedodd Cintec eu bod wedi datblygu dyfeisiadau newydd allai fod o gymorth i'r diwydiant olew a nwy.

Mae'r cwmni wedi dweud y gallai eu syniadau wneud drilio am olew a nwy mewn creigiau dan y ddaear yn fwy diogel.

Dwy elfen sydd i'r dyfeisiadau newydd. Mae'r cyntaf yn ymwneud gyda strwythur o fewn twll drilio nwy hyd at ddau gan metr o dan ddaear.

Mae'r ail yn system o greu tanciau plastig wedi eu pwmpio ag aer, ar gyfer dal dŵr gwastraff sy'n cael ei ddefnyddio yn y broses o ffracio am nwy.

Mae cyfarwyddwr Coastal Oil & Gas yn dweud bod chwilio am nwy yn y ffordd yma yn ateb sawl problem.

"Mae'r dull yn rhoi ateb diogel a chynaliadwy i hybu'r economi, creu swyddi ac arwain y ffordd at gael digonedd o adnoddau yn y DU," meddai Gerwyn Williams.

"Beth sydd ei hangen yw gwell dealltwriaeth o'r diwydiant a'r broses, i dawelu pryderon cymunedau a mwynhau buddion y dull.

"Os nad ydyn ni'n edrych ar ddatrysiadau gwahanol bydd y cyflenwadau tanwydd yn darfod."

Straeon perthnasol

Cysylltiadau Rhyngrwyd

Dyw'r BBC ddim yn gyfrifol am safleoedd rhyngrwyd allanol.