200 yn gorymdeithio

Protest Casnewydd
Image caption Mae llawer o bobl yn anhapus gyda'r penderfyniad i ddinistrio'r murlun

Mae cyngor Casnewydd wedi "gwylltio llawer o bobl" trwy ddymchwel murlun y siartwyr yng nghanol y ddinas.

Dyna ddywedodd y gwleidydd Pippa Bartolotti o'r Blaid Werdd yng Nghymru sy'n byw yn yr ardal.

Ddydd Sadwrn fe orymdeithiodd rhyw 200 o bobl ger y safle Sgwâr John Frost.

Cafodd y murlun mosäig 115 troedfedd (35 metr) o hyd ei ddymchwel ddydd Iau. Roedd yn darlunio gwrthryfel y Siartwyr yng Nghasnewydd yn 1839.

"Dim ond llanast sydd yna ar y llawr nawr. Nes i lwyddo i adfer ychydig ohono. Mae'n debygol y bydd cwpl o gannoedd yn y brotest.

"Dw i'n meddwl fod pobl wedi laru. Mae hyn wedi gwylltio llawer o bobl" meddai Pippa Bartolotti.

Ceisio atal y gwaith

Dadl y cyngor oedd bod rhaid ei ddymchwel am resymau diogelwch. Roeddent hefyd yn dweud y byddai wedi costio £600,000 iddyn nhw ei adfer a'i symud ac efallai na fyddai'r gwaith celf wedi cadw mewn un darn trwy ei symud.

Roedd tua 20 o brotestwyr wedi ymgynnull ac wedi ceisio atal gweithwyr rhag chwalu'r murlun yn gynharach yn yr wythnos ond ofer fu'r ymdrechion.

Cafodd deiseb hefyd ei chreu gyda 2,500 o enwau arni yn datgan eu gwrthwynebiad i ddymchwel y llun a gafodd ei greu gan yr arlunydd Kenneth Budd yn 1978.

Image copyright Deb Oak
Image caption Mae chwalu'r mosäig wedi "gwylltio pobl"

Coffáu y Siartwyr

Gofynnwyd i Cadwyn, sydd yn gwarchod henebion ei ddiogelu trwy roi statws arbennig iddo ond fe wrthododd y corff gan ddweud nad oedd yn cwrdd â'r meini prawf.

Yn 2009 roedd yna fwriad gan y cyngor i gael gwared o'r murlun ond cafodd y cynnig yr adeg hynny ei roi o'r neilltu.

Bwriad y cyngor yw adeiladu canolfan siopa ar y safle fydd yn costio £100m.

Maent wedi dweud y byddant yn coffáu mudiad y Siartwyr mewn ffordd arall ac y byddant yn gofyn barn trigolion yn y dyfodol.

Straeon perthnasol