AC yn ceisio atal difrod gan lusernau

Antoinette Sandbach
Image caption Antoinette Sandbach yw llefarydd y Ceidwadwyr ar faterion amaethyddol

Mae Aelod Cynulliad yn ceisio ei gwneud hi'n anos i bobl brynu llusernau papur drwy gynnig deddfwriaeth newydd yn y Cynulliad.

Bydd Antoinette Sandbach, AC Ceidwadol Gogledd Cymru, yn galw ar Lywodraeth Cymru i ystyried manteision cyfyngu ar eu gwerthiant.

Mae hi'n dadlau eu bod nhw'n achosi niwed i anifeiliaid a hyd yn oed marwolaeth mewn rhai achosion, wrth i wartheg fwyta fframiau'r llusernau sydd wedi eu gwneud o wifrau metel.

Yr wythnos hon fe ysgrifennodd y gweinidog adnoddau naturiol at awdurdodau lleol gan ofyn iddynt ystyried cyflwyno gwaharddiad gwirfoddol ar ryddhau llusernau.

'Peryglus'

Yn ôl Ms Sandbach mae sawl enghraifft ddiweddar o lusernau yn achosi difrod i adeiladau, gan gynnwys tŷ yn Sir y Fflint a ffatri ailgylchu yng nghanolbarth Lloegr.

Dywedodd: "Mae'r tanau mawr yna yn dangos pa mor beryglus yw'r llusernau hyn a'u bod yn cynrychioli bygythiad i bobl, bywyd gwyllt ac eiddo.

"Rwyf yn llwyr o blaid dathlu ond mae'r llusernau yma yn peri risg real iawn i ddiogelwch, unai pan mae pobl yn eu cynnau neu fel maen nhw'n disgyn yn ôl i'r ddaear."

Mae'r Gweinidog Adnoddau Naturiol Alun Davies wedi gofyn i awdurdodau lleol i ystyried gwahardd y llusernau eu hunain.

'Risg sylweddol'

Image caption Roedd son am wahardd llusernau yn Lloegr yn dilyn y tân anferth yn Smethwick

Gan gyfeirio at ymchwil gafodd ei ryddhau yn gynharach y flwyddyn hon, dywedodd: "Mae llusernau a balwnau heliwm yn peri perygl real iawn i anifeiliaid ac adeiladau.

"Darganfuwyd adroddiad diweddar fod y risg o dân sy'n gysylltiedig gyda'r defnydd o lusernau yn sylweddol ac rydym yn gwybod hefyd bod bwyta gweddillion y llusernau yn gallu lladd neu niweidio anifail.

"Rydym eisiau gwneud pobl yn ymwybodol o'r risg a dyna pam rwyf wedi ysgrifennu at awdurdodau lleol dros Gymru i'w hannog i gyflwyno gwaharddiad gwirfoddol ar ryddhau llusernau a balwnau heliwm.

"Rydym hefyd yn cefnogi ymdrechion Llywodraeth y DU i weithio gyda chynhyrchwyr a masnachwyr er mwyn sicrhau bod rhybuddion clir ynglŷn â'r risg yn cael ei ddangos ar y deunydd pacio."

Yn ddiweddar penderfynodd Prif Weinidog y Deyrnas Unedig David Cameron na fyddai ei lywodraeth yn cymryd camau i wahardd llusernau.

Dywedodd eu bod ond yn gyfrifol am "nifer bach" o ddigwyddiadau anffodus.

Difrodi tir ffermio

Mae gan Ms Sandbach dystiolaeth gan nifer o sefydliadau sy'n cefnogi ei chynlluniau gan gynnwys Gwasanaeth Tân ac Achub Gogledd Cymru, Sefydliad Cenedlaethol Brenhinol y Badau Achub a phrif swyddog milfeddygol Cymru.

Yn ogystal mae undeb amaethyddol yr NFU a'r FUW yn ei chefnogi.

Dywedodd Undeb Cenedlaethol yr Amaethwyr fod y llusernau yn "achosi difrod difrifol i gnydau a thir ffermio" ac mae Undeb Amaethwyr Cymru yn dweud eu bod yn peri "risg mawr o dân, maent yn gallu difrodi tir ffermio ac mae problemau hefyd gyda anifeiliaid, gyda phethau fel gwifrau'n mynd i stumogau gwartheg"

Mae cynnig Ms Sandbach yn cael ei gefnogi gan Simon Thomas a Llŷr Gruffydd o Blaid Cymru a William Powell o'r Democratiaid Rhyddfrydol.

Bydd Mesur Aelod Unigol Ms Sandbach yn cael ei gyflwyno i'r Cynulliad ar ddydd Mercher Hydref 16, pan fydd pleidlais yn cael ei chymryd ynglŷn ag os y dylid bwrw ymlaen gyda'r cynlluniau.

Straeon perthnasol