Pryder am addysg plant ag awtistiaeth yn Sir Benfro

Tom Fairburn
Image caption Mae Tom Fairburn, naw oed, wedi bod yn aros bron dair blynedd am ddiagnosis o awtistiaeth

Mae pryderon fod plant a allai fod ag awtistiaeth ddim yn derbyn addysg arbenigol oherwydd eu bod yn gorfod aros cyhyd am ddiagnosis.

Yn ardal Bwrdd Iechyd Hywel Dda mae 311 o blant wedi cael diagnosis, ond mae 340 yn rhagor yn disgwyl i gael eu hasesu.

Mae darparu addysg briodol yn anodd heb gael asesiad pendant.

Daeth i'r amlwg fod rhai plant, yn 2012, wedi aros dros saith mlynedd am ddiagnosis.

Yn ôl ffigyrau a ddaeth i law rhaglen BBC Wales Today mae bron 4,000 o blant yng Nghymru wedi cael diagnosis o awtistiaeth - ac roedd dwy ran o dair ohonyn nhw ohonyn nhw'n derbyn addysg 'prif ffrwd'.

Ond dywedodd y Gymdeithas Awtistiaeth Genedlaethol wrth y rhaglen fod dros hanner y nifer yna wedi aros dros ddwy flynedd i gael diagnosis.

Mae gan Tom Fairburn, bachgen 9 oed o Sir Benfro, gyflwr o'r enw Syndrom 47 XYY, ac mae ganddo anawsterau dysgu o ganlyniad i hynny.

Ond mae ei fam, Samantha Fairburn, yn amau fod ganddo hefyd gyflwr sy'n rhan o sbectrwm awtistiaeth, ond bron dair blynedd wedi iddi ofyn am asesiad mae Tom yn dal i ddisgwyl am un.

Image caption Dywedodd Samantha Fairburn, mam Tom, nad oes digon o adnoddau arbenigol ar gael

Dywedodd Ms Fairburn fod hanes Tom yn gyffredin yn yr ardal.

"Rwy'n credu fod pawb yn yr un cwch," meddai, " ac yn credu fod pawb am i'w plant gael eu gweld.

"Fe godais fy mhryderon pan oedd yn yr ysgol gynradd na fyddai'n medru ymdopi ag addysg yn y brif ffrwd, a phan agorwyd uned arbennig y cyfan oedd hi oedd ystafell ddosbarth arall.

"Doedd dim adnoddau arbenigol yna ar gyfer plant ag anghenion arbennig."

Galwodd Ms Fairburn am fwy o hyfforddiant i athrawon ar sut i ddelio gyda phlant ag awtistiaeth, ynghyd â gwell adnoddau i ysgolion a chefnogaeth gan awdurdodau iechyd ac addysg.

Cytunodd Meleri Thomas o Gymdeithas Awtistiaeth Genedlaethol Cymru fod angen gwneud mwy, gan ddweud:

"Mae'n bryderus nad yw awdurdodau lleol yn gwybod yn union faint o blant sy'n aros am ddiagnosis, oherwydd os nad ydyn nhw'n gwybod hynny sut fedran nhw gynllunio'r ddarpariaeth ar eu cyfer?"

Dywedodd llefarydd ar ran Cyngor Sir Benfro: "Rydym wedi datblygu darpariaeth arbenigol mewn ymateb i gynnydd sylweddol yn y galw.

"Ar hyn o bryd mae gennym ddarpariaeth ar gyfer 60 o blant, sydd yn fwy nag ym mwyafrif yr awdurdodau lleol.

"Rydym yn gweithio'n agos gyda rhieni plant gyda chyflyrau sbectrwm awtistig er mwyn sicrhau ein bod yn datblygu darpariaeth arbenigol... er mwyn cwrdd â gofynion pob plentyn."

Dywedodd llefarydd ar ran Bwrdd Iechyd Hywel Dda eu bod yn disgwyl recriwtio mwy o staff ym mis Ionawr er mwyn cwtogi rhestrau aros.

"Mae'r bwrdd iechyd wedi ymrwymo i gwtogi rhestrau aros ar gyfer diagnosis o gyflyrau sbectrwm awtistig ar draws ardal Hywel Dda, gan ganolbwyntio ar Sir Benfro i ddechrau, ac fe fyddwn yn cyflogi mwy o staff er mwyn cyflawni hyn," meddai.

"Mae'r bwrdd iechyd hefyd yn gweithio gyda Llywodraeth Cymru i adnewyddu'r strategaeth syndrom sbectrwm awtistiaeth er mwyn sicrhau bod y problemau sylweddol sy'n wynebu'r gwasanaeth ar hyn o bryd yn cael eu datrys mewn modd cynaliadwy."

Straeon perthnasol

Cysylltiadau Rhyngrwyd

Dyw'r BBC ddim yn gyfrifol am safleoedd rhyngrwyd allanol.