Dau Alistair yn ceisio achub yr undeb

Fflagiau Prydain a'r Alban
Image caption Bydd pobl yr Alban yn pleidleisio ar refferendwm ar annibyniaeth yn 2014

Wrth i gabinet Llywodraeth y DU gael ei ad-drefnu ym mis Hydref cafodd y Democrat Rhyddfrydol Alistair Carmichael ei ddyrchafu i swydd ysgrifennydd gwladol yr Alban.

Cafodd y penodiad ei ddisgrifio gan Brian Taylor, golygydd gwleidyddol BBC yr Alban fel un gafodd ei wneud oherwydd bod angen ""dull caletach, mwy gwydn" o ymgyrchu wrth i'r refferendwm ar annibyniaeth agosáu.

Mae Alistair arall yn arwain ymgyrch Better Together sydd am sicrhau bod pobl yr Alban yn dewis parhau'n rhan o'r Deyrnas Unedig.

Roedd Alistair Darling yn aelod o gabinet Llywodraeth y DU am y cyfnod cyfan rhwng buddugoliaeth Llafur yn 1997 a'r etholiad cyffredinol yn 2010 pan gollodd y blaid.

Dau Alistair felly yw'r ffigyrau mwyaf amlwg yn yr ymgais i geisio sicrhau bod pobl yr Alban yn dweud 'Na' i annibyniaeth ar ddydd Iau, 18 Medi 2014 - ond er eu bod yn rhannu enw, mae'r ddau yn wleidyddion tra gwahanol i'w gilydd.

Alistair Carmichael

Image caption Mae Alistair Carmichael wedi addo dod ag egni newydd i'r ymgyrch 'Na'

Cafodd Mr Carmichael ei fagu ar fferm ar un o Ynysoedd Heledd.

Mae e wedi cynrychioli Ynysoedd Erch a Shetland yn San Steffan ers 2001.

Ei swydd fawr gyntaf oedd fel llefarydd ei blaid ar yr Alban a Gogledd Iwerddon yn 2007, ond ymddiswyddodd lai na blwyddyn yn ddiweddarach er mwyn pleidleisio o blaid refferendwm ar Gytundeb Lisbon.

Cafodd ei i'r swydd drachefn gan arweinydd newydd ei blaid, Nick Clegg yn 2008. Bu hefyd yn llefarydd ar faterion cartref am gyfnod.

Yn dilyn etholiad 2010 a phenderfyniad ei blaid i glymbleidio gyda'r Ceidwadwyr, cafodd Mr Carmichael ei benodi'n ddirprwy prif chwip.

Daeth yn ddirprwy arweinydd ar Ddemocratiaid Rhyddfrydol yr Alban yn 2012.

Mae ei ddiddordebau etholaethol yn cynnwys ymgyrchu dros gael cysylltiad band eang, lleihau treth ar danwydd ar gyfer pobl sy'n byw mewn mannau anghysbell a cheisio sicrhau dull mwy lleol o benderfynu ar reolau yn ymwneud â physgota.

Yn fuan wedi iddo gael ei benodi'n Ysgrifennydd yr Alban, dywedodd Mr Carmichael ei fod yn awyddus i ymgyrch Better Together ymgyrchu mewn ffordd fwy cadarnhaol.

"Ni ddylai'r ymgyrch fod yn negyddol," meddai.

"Fel Albanwr a rhywun sy'n falch o fod yn Brydeiniwr hefyd, gallaf fod yn bositif a balch o'r ddwy elfen o fy hunaniaeth."

Ond mae Mr Carmichael ei hun yn cael ei ddisgrifio fel ymladdwr caled gan ei wrthwynebwyr ac mae eisoes wedi ymosod ar yr SNP gan ddweud bod cynlluniau'r blaid am Alban annibynnol yn "wan ar fanylion".

Alistair Darling

Image caption Alistair Darling oedd y Canghellor pan ddechreuodd yr argyfwng ariannol yn 2008

Wrth lansio ymgyrch Better Together, dywedodd Mr Darling y byddai annibyniaeth fel prynu "tocyn un ffordd fyddai'n gyrru ein plant i leoliad ansicr".

Mae Mr Darling wedi bod yn ffigwr amlwg o fewn gwleidyddiaeth ym Mhrydain ers diwedd yr 80au, pan gafodd ei ethol fel un o gynrychiolwyr Caeredin yn San Steffan am y tro cyntaf.

Roedd yn cael ei ystyried yn Farcsydd yn ystod ei ddyddiau fel myfyriwr ond fe adawodd hynny ar ôl wrth ddechrau ei yrfa wleidyddol pan ddechreuodd pobl ei weld fel rhywun oedd yn dda am ddatrys problemau.

Llwyddodd i sicrhau lle yn rheng flaen Llafur flwyddyn yn 1997, wrth i Tony Blair ei benodi'n brif ysgrifennydd y Trysorlys - swydd y gwnaeth am flwyddyn cyn mynd ymlaen i fod yn ysgrifennydd gwaith a phensiynau, ysgrifennydd trafnidiaeth ac wedyn yn ysgrifennydd diwydiant a masnach.

Yn ogystal fe oedd ysgrifennydd gwladol yr Alban rhwng Mehefin 2003 a Mai 2006.

Pan ddaeth Gordon Brown yn brif weinidog yn 2007, penodwyd Mr Darling yn ganghellor. Fe oedd yn y swydd pan ddechreuodd yr argyfwng ariannol a'r dirwasgiad a ddilynodd.

Ond mae rhai yn dadlau bod ei swydd ddiweddaraf yn cynrychioli un o heriau mwyaf ei yrfa wrth iddo geisio darbwyllo Albanwyr i bleidleisio yn erbyn gweledigaeth Prif Weinidog yr Alban Alex Salmond.

Dywedodd Mr Darling ym mis Medi: "Rwy'n Albanwr ac yn Brydeiniwr ac rwy'n falch o'r ddau beth. Dydw i ddim yn gweld pam ddylai unrhyw un wneud i mi ddewis rhwng y naill na'r llall."

Mae Arweinydd yr SNP wedi tynnu sylw at natur amlbleidiol Better Together, a honni bod yr ymgyrch wedi ei harwain gan y Ceidwadwyr.

"Mae Alistair Darling yn gweithredu fel wyneb i ymgyrch sy'n cael ei harwain gan y Torïaid," meddai.

Straeon perthnasol