Triniaeth strôc: 'Lle i wella'

Strôc Image copyright Science Photo Library
Image caption Mae tua 11,000 o bobl yn dioddef o strôc bob blwyddyn yng Nghymru

Gallai triniaeth strôc yng Nghymru wella'n sylweddol, yn ôl adroddiad Llywodraeth Cymru.

Mae'r adroddiad, y cyntaf i edrych ar driniaeth strôc dros Gymru gyfan, yn dweud bod cyfraddau marwolaeth yng Nghymru yn uwch na gwledydd Ewropeaidd eraill.

Ac mae'n cael ei gyhoeddi wrth i'r Gweinidog Iechyd Mark Drakeford agor canolfan newydd gwerth £11m i drin cleifion yn Ysbyty Llandochau yng Nghaerdydd.

Ond mae'r Ceidwadwyr yn dweud os na fydd problemau sylweddol yn y GIG yn cael eu gwella, ni fydd cleifion strôc yn cael triniaeth mewn pryd.

'Lle i wella'

Mae 11,000 o bobl yn dioddef o strôc yng Nghymru bob blwyddyn, a bu farw bron i 2,800 o bobl o strôc yn 2010. Dim ond canser, clefyd y galon a chlefyd resbiradol sy'n lladd mwy o bobl.

Mae'r adroddiad yn dweud bod achosion strociau wedi gostwng o dros 700 i 4,228 erbyn mis Mawrth eleni.

Dywed yr adroddiad: "Mae'r gyfradd marwolaethau sy'n gysylltiedig â strociau wedi gostwng ers 2001.

"Ond mae anghyfartaledd yn parhau ac rydym yn pryderu am nifer y bobl hyn sy'n dioddef o strociau yn ein cymunedau difreintiedig.

"Mae'r cyffredinrwydd a'r gyfradd marwolaeth yn sylweddol uwch mewn dynion a rheiny dros 65 oed."

Mae'r adroddiad hefyd yn nodi nad yw triniaeth strôc yng Nghymru yn cyrraedd safonau gwledydd eraill yn Ewrop.

Dywed yr adroddiad y gellir gwella cyfraddau marwolaeth a mynediad i gyfleusterau a thriniaeth.

Gwelliannau

Er hynny, mae tystiolaeth o welliant mewn rhai adrannau, gan gynnwys lleihad yn nifer y marwolaethau ymysg cleifion strôc sy'n cael eu cludo i'r ysbyty ers 2003.

Mae Mr Drakeford yn dweud bod "camau breision" wedi eu gwneud mewn triniaeth strôc.

"Rydym ni wedi buddsoddi bron £350,000 yn ystod y tair blynedd diwethaf i gefnogi gwasanaeth Telestrôc y tu allan i oriau ar draws Cymru gyfan," meddai.

"Hefyd, rydym ni wedi canolbwyntio mwy ar thrombolysis, y defnydd o gyffuriau i chwalu clotiau yn y gwaed, sy'n hanfodol bwysig."

"Am y tro cyntaf rydyn ni'n gallu adolygu sut mae gwasanaethau strôc yn perfformio'n lleol ac yn genedlaethol.

"Mae'r adroddiad blynyddol hwn yn tynnu sylw at y cynnydd a wnaed ac yn nodi meysydd i'w gwella yn y dyfodol - ac ni allaf feddwl am ddiwrnod gwell i'w gyhoeddi nag ar Ddiwrnod Strôc y Byd."

Cafodd y buddsoddiad ei groesawu gan lefarydd iechyd y Ceidwadwyr, Darren Millar, ond dywedodd bod angen gwella problemau eraill o fewn y GIG i sicrhau bod cleifion strôc yn cael y gofal cywir.

'Ar unwaith'

"Mae tystiolaeth yn dangos bod triniaeth ar unwaith yn ffactor sylweddol mewn sicrhau gwellhad llwyddiannus a tan fydd gweinidogion Llafur yn mynd i'r afael a methiannau ambiwlansys, oedi mewn ysbytai a phwysau ar staffio, mae'n bosib na fydd cleifion strôc yn derbyn y gofal y maent eu hangen."

Dywedodd Lowri Griffiths o'r Gymdeithas Strôc yng Nghymru: "Credwn yn gryf bod uchelgais Llywodraeth Cymru i gefnogi'r GIG i hyrwyddo gwelliant ym maes strôc yn realistig ac yn un y gellir ei chyflawni, ac edrychwn ymlaen at gefnogi'r gymuned strôc yng Nghymru i sicrhau canlyniadau gwell ar gyfer y rhai sy'n goroesi strôc a'u gofalwyr."

Straeon perthnasol

Cysylltiadau Rhyngrwyd

Dyw'r BBC ddim yn gyfrifol am safleoedd rhyngrwyd allanol.