Llywodraeth Cymru yn amddiffyn Cymunedau'n Gyntaf

Jeff Cuthbert
Image caption Mae Jeff Cuthbert yn dweud mai nod yr arian yw gwella bywydau pobl

Bydd cymunedau tlotaf Cymru yn derbyn grantiau gwerth £3,000,000 gan Lywodraeth Cymru.

Cymunedau'n Gyntaf fydd yn derbyn yr arian dros gyfnod o ddwy flynedd drwy gronfa Grantiau Bach Trechu Tlodi.

Y nod yw hyrwyddo byw yn iach, hyfforddiant i bobl ddod o hyd i waith, a chymorth gyda chostau gofal plant.

Ond mae Plaid Cymru yn dweud bod y gronfa yn rhy fach i gael effaith sylweddol ar fywydau pobl.

'Gwahaniaeth gwirioneddol'

Mae'r arian ar gael ar gyfer ardaloedd sydd ymysg y 10% uchaf o ran amddifadedd, a bydd 52 ohonynt yn derbyn £50,000 i ddechrau.

Bydd posib iddyn nhw wedyn wneud cais am fwy o arian o'r cynllun.

Wrth wneud y cyhoeddiad, dywedodd y Gweinidog Cymunedau a Threchu Tlodi, Jeff Cuthbert:

"Nod yr arian newydd hwn yw gwneud gwahaniaeth gwirioneddol i gymunedau sydd wir ei angen. O gynnig gofal plant i bobl sy'n cael hyfforddiant, i gefnogi addysg i bobl sy'n edrych am waith a darparu dillad chwaraeon i blant o gefndiroedd tlawd - bydd yr arian hwn yn helpu i wella bywydau miloedd o bobl.

"Y cymunedau mwyaf difreintiedig yng Nghymru fydd yn cael budd o'r gefnogaeth newydd hon. Mae'r cymunedau hyn yn wynebu costau byw sy'n codi a thoriadau i wariant cyhoeddus a'r system les.

"Dyma pam y byddwn yn parhau i weithredu i drechu tlodi a sicrhau bod pawb, lle bynnag y cânt eu geni, yn cael yr un cyfleoedd."

'Gymaint o dlodi'

Bu cynghorydd tref Caergybi Ann Kennedy, sydd ar fwrdd Cymunedau'n Gyntaf Môn, yn esbonio sut bydd yr arian yn cael ei ddefnyddio ar yr ynys.

"Dudwch chi bod rhywun ddim yn medru talu am fwyd ella," meddai, "am wythnos wedyn maen nhw'n gallu dod mewn i Cymunedau'n Gyntaf yng Nghaergybi, Llangefni a 'da ni'n gallu rhoi dipyn bach o fwyd iddyn nhw."

Ond dywedodd nad yw'n disgwyl i'r arian gael effaith fawr oherwydd nifer y bobl sydd heb swyddi ar yr ynys.

"[Dw i ddim yn rhagweld] llawer o wahaniaeth achos mae gymaint o dlodi yn enwedig yn Sir Fôn, gymaint o bobl ddi-waith, ond wedi dweud hynny maen nhw yn cyfrannu at brosiectau mwy felly maen nhw'n cyfrannu tuag at y cymunedau."

'Swm bychan iawn'

Mae Plaid Cymru wedi honni y bydd gwir effaith y gronfa yn llai na mae'r llywodraeth yn ddweud gan fod Cymunedau'n Gyntaf eisoes wedi derbyn toriad o £10 miliwn.

Dywedodd eu llefarydd cymunedau, Rhodri Glyn Thomas: "Mae gan Gymru rai o'r ardaloedd tlotaf yn Ewrop a dyna pam bydd Plaid Cymru yn croesawu unrhyw weithredu i fynd i'r afael â thlodi a thorri'r cysylltiad rhwng tlodi, iechyd gwael a chyrhaeddiad isel.

"Ond mae'r gronfa sydd wedi ei chyhoeddi heddiw yn fach iawn a dyw hi ddim yn darparu'r adnoddau sydd eu hangen er mwyn cael unrhyw effaith sylweddol ar fywydau pobl.

"Mae'r gronfa o £3 miliwn sydd wedi ei chyhoeddi heddiw wedi ei wneud yn dilyn toriad o £10 miliwn i Gymunedau'n Gyntaf a bydd yn cyfateb i £25,000 i bob un grŵp Cymunedau'n Gyntaf - swm bychan iawn sy'n annhebygol o gael effaith ddramatig."

Straeon perthnasol