Mesurau newydd i gael gwared ar y frech goch yng Nghymru

Measles jab Image copyright PA
Image caption Daw'r achosion diweddaraf lai na phedwar mis wedi diwedd epidemig o'r frech goch yng Nghymru

Mae arbenigwyr wedi cyhoeddi cyfres o argymhellion er mwyn ceisio cael gwared yn llwyr ag achosion o'r frech goch yng Nghymru.

Cafodd Tîm Rheoli'r Haint ei sefydlu ar ôl cyfres o achosion rhwng Tachwedd 2012 a Mehefin 2013, cyfnod pan fu 1,200 o achosion tybiedig o'r frech goch yn ne, gorllewin a gogledd Cymru.

Mae'r adroddiad gan y tîm yn cynnwys 13 o argymhellion.

Ymhlith y rhain mae gwahardd pobl sy'n cael eu hamau o fod â'r haint ac sydd heb gael y brechiad MMR o ysgolion neu wasanaethau gofal plant tan fod y cyfnod risg ar ben.

Yn ystod pen llanw yr haint cyntaf cafodd 77,805 o unigolion eu chwistrellu, o'r rhain roedd 21,493 rhwng 10 a 18 oed.

Gwefannau cymdeithasol

Mae yna alw am weithredu rhaglen o sesiynau brechu o fewn dau ddiwrnod i glywed am achosion posib, a hynny ble mae lefelau brechu wedi bod yn isel yn y gorffennol.

Pe bai achos posib yn ymwneud â phobl yn eu harddegau mae son am wneud defnydd gwell o wefannau cymdeithasol a dulliau eraill o gyfathrebu er mwyn son am bwysigrwydd brechu.

Yn ôl yr adroddiad fe wnaeth y cyfryngau chwarae rhan bwysig wrth geisio rhwystro'r haint rhag ymledu.

Dywed yr adroddiad fod angen sicrhau bod hyn yn mynd law yn llaw gyda sicrwydd ei bod yn rhwydd cael mynediad i frechiadau MMR mewn llefydd fel clinigau.

Yn ôl y Tîm Rheoli'r Haint fe ddylai byrddau iechyd roi blaenoriaeth i ddatblygu cynlluniau er mwyn sicrhau bod mwy o blant a phobl ifanc yn derbyn brechiadau MMR.

Fe ddylai hyn gynnwys edrych am leoedd newydd i gyflwyno'r brechiad i bobl ifanc yn eu harddegau ac oedolion ifanc.

Mae'r adroddiad yn galw ar Lywodraeth Cymru i gomisiynu arolwg sy'n ymchwilio i nifer y plant yn eu harddegau sydd heb gael y brechiad MMR.

Gwaith ymchwil

Mae'r adroddiad hefyd yn son am effaith negyddol gwaith ymchwil ar MMR gafodd ei gyhoeddi yn 1998 a oedd yn cysylltu'r brechlyn gydag awtistiaeth.

Mae arbenigwyr wedi dweud bod casgliadau'r gwaith ymchwil yn ddi-sail ond mae'n debyg iddo gael effaith sylweddol yn ardal yr haint.

Nawr yn ôl yr adroddiad mae'r farn gyhoeddus ynglŷn â brechiadau MMR wedi newid.

Erbyn hyn mae yna lawer mwy o gefnogaeth yn ardal yr haint diweddara sydd wedi ei ganoli o amgylch Ysgol Cwmtawe.

Yno, mae yna 92.8% o'r plant pump oed wedi cael y brechiad MMR, hwn yw'r ffigwr uchaf erioed mewn unrhyw ardal yng Nghymru.

Dywed arbenigwyr eu bod yn gobeithio y bydd y gyfres ddiweddara' o achosion o'r haint yn dirwyn i ben erbyn y Nadolig.

Wrth gyhoeddi'r adroddiad dywedodd Dr Marion Lyons, cyfarwyddwr diogelu iechyd gydag Iechyd Cyhoeddus Cymru fod pedwar achos o'r frech goch mewn plant o Gymru oedd wedi ymweld â gwersyll gwyliau yn Lloegr wedi arwain at dros 1,200 o achosion ymhen wyth mis.

"Yr unig warant yn erbyn dal yr haint ydi derbyn dau frechiad MMR. Tra bod 30,000 o blant a phobl ifanc dal angen eu brechu does dim modd bod yn sicr na fydd yna ragor o achosion ar y raddfa hon.

"Cafodd 88 o bobl eu cymryd i'r ysbyty a bu farw un person yn ystod y cyfnod, ac mae'n glir fod y frech goch yn haint peryglus."

Straeon perthnasol

Cysylltiadau Rhyngrwyd

Dyw'r BBC ddim yn gyfrifol am safleoedd rhyngrwyd allanol.