Llythyr at y Gweinidog: angen gwarchod llyfrgelloedd

Books
Image caption Mae CILIP yn dweud bod llyfrgelloedd yn rhan bwysig o gymuned

Ddylai llyfrgelloedd cyhoeddus ddim wynebu toriadau gwaeth na unrhyw wasanaeth arall - dyna gynnwys llythyr sydd wedi cael ei ysgrifennu at y Gweinidog Diwylliant, John Griffiths.

Mae'r corff sydd yn cynrychioli llyfrgelloedd, y CILIP yn pryderu y bydd y toriadau yn golygu y bydd yn rhaid i rhai gau neu y bydd yna dorri nôl ar yr hyn maen nhw'n cynnig.

Yn ôl y CILIP mae llyfrgelloedd cyhoeddus yn "rhan bwysig o unrhyw gymuned" ac yn medru "trawsnewid bywydau pobl".

Dywedodd Llywydd CILIP Phil Bradley: "Mae llyfrgell yn medru helpu pobl i gael gwaith unwaith eto. Mae'n rhoi lle saff i berson wneud gwaith ymchwil ac addysgu eu hunain ac mae'n holl bwysig ar gyfer llythrennedd plant.

"Mae llyfrgell yn lle y gall pobl fynd i gael cefnogaeth ac arweiniad ac mi allith llyfrgellydd eu helpu i ffeindio'r wybodaeth yma. Mi fyddai torri adnoddau yn ergyd i'r bobl hynny yn y gymuned sydd efo'r anghenion mwyaf ac sydd yn haeddu ein cefnogaeth ni fwyaf."

Dyletswydd i gael llyfrgell

Yn y llythyr mae pwyllgor gwaith y mudiad yn dweud bod llyfrgelloedd yn cyflawni blaenoriaethau Llywodraeth Cymru gan gynnwys un o'i brif nod sef i daclo tlodi yng Nghymru.

Mae'r llythyr yn dweud ei bod nhw'n gwneud hyn trwy roi mwy o wybodaeth i bobl a bod yna wasanaeth ar gyfer pawb o bob oed yn y gymdeithas.

Maent yn atgoffa'r Gweinidog bod deddf 1964 yn golygu bod yna ddyletswydd ar gynghorau i ddarparu llyfrgell leol a honno yn un sydd yn gynhwysfawr. Mae angen edrych ar lyfrgelloedd lleol o bersbectif cenedlaethol meddan nhw:

"Rydyn ni yn deall y pwysau ariannol sydd yn wynebu cynghorau Cymru ar hyn o bryd. Ond mi fydden i yn eich annog chi i weithio gyda nhw i sicrhau bod gwasanaeth proffesiynol, cynaliadwy yn medru parhau ar draws Cymru.

"Os bydd hi yn angenrheidiol mi fydden ni yn eich annog i ymyrryd i sicrhau bod y gwasanaeth yma yn parhau."

Mae cynghorau ar draws Cymru yn wynebu toriadau o rwng 1.2% a 4.6% ar gyfer 2014/15. Mi gyhoeddodd y Gweinidog Llywodraeth Leol, Lesley Griffiths hyn ym mis Hydref.

Ers hynny mae cynghorau wedi bod yn rhybuddio y bydd swyddi a gwasanaethau yn cael eu colli gyda un o gynghorwyr Llafur, Russell Goodway yn rhybuddio y bydd rhai o gynghorau Cymru yn mynd i'r wal.

Straeon perthnasol

Cysylltiadau Rhyngrwyd

Dyw'r BBC ddim yn gyfrifol am safleoedd rhyngrwyd allanol.