Gemau Olympaidd: de Lloegr yn cael mwy na'i siâr

Ed Clancy, Geraint Thomas, Steven Burke a Peter Kennaugh Image copyright AP
Image caption Mi enillodd rhai o'r Cymry fedalau yn y Gemau gan gynnwys Geraint Thomas (ail o'r chwith)

Mae de Lloegr wedi cael mwy na'i siâr o fudd economaidd o'r Gemau Olympaidd yn Llundain nag unrhyw ran arall o Brydain, yn ôl adroddiad gan Dŷ'r Arglwyddi.

Mae'r ffigurau a gafodd eu rhyddhau gan swyddfa'r cabinet yn awgrymu bod dros 30,000 o swyddi wedi eu creu yn sgil buddsoddiad yn y Gemau Olympaidd a Pharalympaidd yn 2012.

Ond dim ond 498 o swyddi sydd wedi dod i Gymru. Mae hynny yn llai na 2% o'r holl swyddi.

Mae'r pwyllgor o aelodau Arglwyddi yn dweud bod y gwahaniaethau rhanbarthol yn achos 'pryder' ac maent wedi gofyn i Lywodraeth San Steffan am eglurhad.

Dywed yr adroddiad: "Rydyn ni yn nodi bod y budd economaidd sydd efallai wedi dod yn sgil y gemau yn anghyfartal ac yn fwy tuag at dde Lloegr.

"Mae'r gwahaniaeth yn fwy na fyddai rhywun yn disgwyl er bod y Gemau wedi eu cynnal yn Llundain."

Bwriad y pwyllgor oedd edrych ar etifeddiaeth Gemau Olympaidd a Pharalympaidd Llundain yn 2012. Mi gafwyd tystiolaeth gan bobl fel yr Arglwydd Coe, oedd yn gyfrifol am drefnu'r gemau, maer Llundain Boris Johnson a'r Ysgrifennydd Diwylliant, Cyfryngau a Chwaraeon, Maria Miller.

'Methu'n llwyr'

Roedd y Barwn Wigley o Gaernarfon yn eistedd ar y pwyllgor, ac ar raglen y Post Cyntaf ar Radio Cymru fore Llun dywedodd:

"Rhaid i mi ddweud i ddechrau faint o lwyddiant fu'r Gemau Olympaidd a Pharalympaidd. Roedd Cymru wedi llwyddo'n rhyfeddol o ran medalau, ac mae hynny wedi bod yn ysbrydoliaeth.

"Wedi dweud hynny nod y llywodraeth (yn San Steffan) oedd y byddai pob rhan o'r DU yn elwa ac maen nhw wedi methu'n llwyr yn hynny o beth.

"Mae'r Alban wedi gwneud yn llawer gwell na Chymru, a de ddwyrain Lloegr yn well na neb.

"Mae yna gwestiwn a ydi Visit Britain (y corff twristiaeth) wedi gwneud digon i hybu pob rhan o Brydain, neu ydyn nhw wedi canolbwyntio'n ormodol ar y de ddwyrain.

"Mae strwythur busnes yng Nghymru yn broblem - mae cymaint nid yn unig yn fusnesau bach ond yn fusnesau micro, ac mae'n anodd iawn iawn i gwmnïau bach fod yn torri mewn i gytundebau fel hyn sy'n mynd i gwmnïau enfawr.

"Rhaid i gwmnïau bach fod hefo rhyw ffordd o gael i mewn arnyn nhw.

"Dyna ydi'r sialens - nid yn unig o safbwynt y Gemau ond yn gyffredinol - sut mae cwmnïau bach yng Nghymru yn llwyddo cael rhan o gyfleoedd sy' 'na oddi allan i Gymru.

"Mae hynny'n sicr yn rhywbeth y dylai'n pobl ni yn y Cynulliad Cenedlaethol fod yn gweithio arno fo.

"Fe fydd yr adroddiad nawr yn mynd gerbron y llywodraeth, ac fe fydd adroddiad pellach ymhen 12 mis i weld beth mae'r llywodraeth am ei wneud i unioni'r camau yma."

Straeon perthnasol