Llywodraeth: Help llaw i brynu tai newydd

Carl Sargeant
Image caption Cyhoeddodd Mr Sargeant y byddai'r fenter newydd yn dod i rym yn y flwyddyn newydd

Mae Llywodraeth Cymru wedi cyhoeddi sut y byddan nhw'n rhoi help llaw i bobl brynu tai newydd.

Lansiodd Llywodraeth y DU eu cynllun nhw, Help to Buy, ym mis Hydref.

Bydd y fenter Gymreig, Cymorth i Brynu, yn dod i rym ar Ionawr 2 ac mae 'na fân wahaniaethau i'r un Seisnig.

Mae'r Democratiaid Rhyddfrydol wedi dweud ei bod yn "syfrdanol" fod Llywodraeth Cymru wedi cymryd cyhyd i sefydlu'r fenter.

20%

Pwrpas y fenter yw helpu pobl sydd â digon o arian i dalu morgais ond sydd heb ddigon o arian wedi ei gynilo ar gyfer blaendal i brynu eiddo.

Bydd Llywodraeth Cymru yn cynnig benthyciad fydd yn werth rhwng 10% ac 20% o'r eiddo i'r darpar brynwr.

Yr amodau sy'n gysylltiedig â'r benthyciad yw:

  • Bod yr eiddo yn newydd wedi'i adeiladu gan adeiladwr wedi'i gofrestru gyda'r cynllun;
  • Na fydd pris prynu'r eiddo'n fwy na £300,000;
  • Bod gan y prynwr flaendal o 5% a'i fod yn gallu profi ei fod yn gallu fforddio'r ad-daliadau;
  • Ar ôl prynu'r eiddo hwn fydd yw unig gartref y prynwr.

Yr unig wahaniaeth sylweddol rhwng y fenter hon ac un Lloegr yw gwerth y tŷ allai rhywun ei brynu - yr uchafswm ar gyfer Lloegr yw £600,000.

'Datrys problemau'

Dywedodd y Gweinidog Tai Carl Sargeant: "Un o ganlyniadau'r argyfwng ariannol byd-eang a'r dirwasgiad fu tynhau'r amodau ar gyfer rhoi benthyg arian ac yn achos morgeisi cynyddu'r blaendal y gofynnwyd i brynwyr ei neilltuo.

"Roedd hyn yn golygu ei bod yn fwy anodd fforddio tai ac o ganlyniad cafodd llai o dai eu hadeiladu wrth i adeiladwyr dorri'n ôl ar eu cynlluniau.

"Mae'r cynllun Cymorth i Brynu - Cymru yn gobeithio datrys y problemau hyn trwy ei gwneud yn bosibl i'r bobl hynny - sydd heb fawr o arian i dalu blaendal ond yn gallu fforddio morgais - brynu eu cartref eu hunain.

"Gwneir hynny trwy gynnig benthyciad ecwiti a rennir gan Lywodraeth Cymru. Bydd y benthyciad ecwiti hwn yn cau'r bwlch rhwng pris prynu'r eiddo a'r arian sydd gan brynwyr i dalu'r blaendal a'r morgais."

'Diffyg gweithredu'

Dywedodd llefarydd tai y Democratiaid Rhyddfrydol, Peter Black: "Mae'n syfrdanol faint o amser gymrodd Llywodraeth Lafur Cymru i sefydlu'r fenter hon.

"Mae menter benthyciad ecwiti clymblaid y DU wedi bod o help mawr i brynwyr yn Lloegr ac wedi rhoi hwb sylweddol i'r diwydiant adeiladu.

"Yn anffodus, oherwydd diffyg gweithredu Llywodraeth Lafur Cymru mae prynwyr Cymreig wedi bod heb gefnogaeth tan nawr.

"Rwy'n falch fod y fenter yma wedi cael ei lansio o'r diwedd."

Aros 'yn rhy hir'

Mae'r Blaid Geidwadol yng Nghymru wedi croesawu'r lawnsiad, ond yn dweud eu bod nhw wedi siomi gan pa mor hir gymrodd y broses i gyflwyno'r fenter.

Meddai Mark Isherwood, llefarydd Tai y blaid:

"O'r diwedd - cefnogaeth i brynwyr tai gan Lywodraeth Cymru. Er ei fod wedi cymryd llawer yn rhy hir, rwy'n croesawu'r lansiad heddiw.

"Er i Loegr a'r Alban gyflwyno cefnogaeth i brynwyr tai y llynedd, fe fethodd gweinidogion Llafur yng Nghymru y cwch. Mae eu diffyg gweithredu'n parhau i beri gofid".

Straeon perthnasol