Grwp cymunedol yn dechrau clirio rhan o waith dur Brymbo

brymbo grwp
Image caption Mae'r grŵp yn gobeithio creu ardal dreftadaeth ar y safle

Ym Mrymbo mae grŵp cymunedol sicrhaodd nawdd i greu canolfan dreftadaeth ar safle'r hen waith dur yn dechrau ar y gwaith clirio.

Bydd gweithwyr yn abseilio i lawr ffwrnais chwyth rhestredig Wilkinson er mwyn dechrau clirio coed oddi yno, a glanhau tu allan yr adeiliad.

Rhoddodd y gwaith y gorau i gynhyrchu dur yn 1980. Rwan, bwriad Grŵp Treftadaeth Brymbo yw creu ardal dreftadaeth.

Daeth yr arian i ddiogelu a datblygu'r safle, £97,000 i gyd, gan Gronfa Treftadaeth y Loteri, sy'n dweud fod yr adeiladau yn unigryw ac yn enghraifft o waith dur sy'n dyddio'n ôl i'r 18fed ganrif.

Creu canolfan i 'genedlaethau'r dyfodol'

Gobaith Grŵp Treftadaeth Brymbo yw creu ardal dreftadaeth yn ngogledd ddwyrain Cymru ar gyfer hen ddiwydiannau ardal Wrecsam a'r cyffiniau.

Image copyright Ken Peters
Image caption Dydi'r safle heb gynhyrchu dur ers 1980

Mae cynlluniau i gyflwyno teithiau tywys o amgylch safleoedd hanesyddol, a bwriad i greu llyfrgell ddigidol o 3,000 o hen luniau ar gyfer defnydd ysgolion lleol, colegau a phrifysgolion.

Dywedodd Colin Davies, arweinydd y prosiect a chyn weithiwr yn y gwaith dur:

"Mi roedd mor bwysig bod cenedlaethau'r dyfodol yn dysgu sut le oedd y pentref a'r ardal gyfagos flynyddoedd yn ôl a dwi wrth fy modd nawr y bydd stori gweithfeydd Brymbo ar gof a chadw ac yn dod â chenedlaethau at ei gilydd."

Fe wnaeth y gwaith o gynhyrchu dur ddechrau yn ardal Brymbo tua 1761, pan etifeddodd John Wilkinson a'i frawd ffwrnais Y Bers gan eu tad.

Yn fuan wedyn fe wnaeth John Wilkinson brynu Neuadd Brymbo a chodi dwy ffwrnais yno - y cam cyntaf tuag at godi gwaith dur Brymbo.

Straeon perthnasol