Sgoriau hylendid bwyd yn orfodol

bwyd
Image caption Bydd rhaid i fusnesau sy'n gwerthu neu ddarparu bwyd yng Nghymru arddangos sgoriau hylendid

Bydd rhaid i bob sefydliad sy'n gwerthu neu ddarparu bwyd yng Nghymru arddangos sgôr hylendid bwyd, wedi i gyfraith newydd gan Lywodraeth Cymru ddod i rym.

Fis Mawrth eleni, lansiwyd menter i roi cyfle i ddarparwyr bwyd arddangos y sgoriau o'u gwirfodd, yn rhan o'r Mesur Sgorio Hylendid Bwyd. Nawr, mae'n orfodol i bawb wneud.

Bydd rhaid i fwytai, siopau têc-awê, arlwywyr symudol, caffis, gwestai a thafarndai ddilyn y gyfraith, yn ogystal ag archfarchnadoedd, siopau pobydd, a sefydliadau megis ysgolion, ysbytai, meithrinfeydd a chartrefi gofal.

Mae hon yn ddeddf bwysig yn ôl y Gweinidog Iechyd Mark Drakeford:

"Mae pobl eisiau gwybod ydy'r llefydd maen nhw'n dewis bwyta neu brynu eu bwyd yn ddiogel," meddai.

"Dydy beirniadu safon hylendid ar edrychiad yn unig ddim yn hawdd, felly mae'r system sgorio yn rhoi gwybodaeth i bobl am safonau hylendid yn y gegin.

"Mae'r fenter hefyd yn dda i fusnes, gan y gall sefydliadau â sgôr uchel weld cynnydd mewn gwerthiant."

Sgorio'r busnesau

Mae gan fusnesau'n sgôr rhwng dim a phump. Pump yn golygu safonau hylendid da iawn, a dim yn golygu bod angen gwelliant ar frys. Ymysg y meini prawf, mae:

  • Sut mae'r bwyd yn cael ei baratoi, ei goginio a'i storio;
  • Cyflwr yr adeilad/safle;
  • Sut mae'r busnes yn rheoli safonau diogelwch bwyd.

Mae'r gyfraith newydd yn golygu bod rhaid i fusnesau yng Nghymru arddangos eu sgôr mewn man amlwg - ar y drws neu ffenest flaen, ac ymhob mynedfa i gwsmeriaid.

Swyddogion yn yr awdurdodau lleol sydd yng ngofal gweithredu'r gyfraith, a bydd y sgoriau ar gael i'w gweld ar wefan yr Asiantaeth Safonau Bwyd yn ogystal.

'Angen tryloywder'

Yn 2005, bu farw Mason Jones, bachgen ysgol o Gymru, o wenwyn bwyd e.Coli.

Effeithiodd yr haint ar 44 o ysgolion y de, a chafodd 158 o bobl eu taro'n wael.

Cafodd cigydd ei garcharu am flwyddyn ar ôl cyfaddef iddo werthu bwyd allai fod wedi ei heintio, a methu â sicrhau ei fod wedi diogelu'r cynnyrch cyn ei werthu.

Dywedodd mam Mason Jones, Sharon Mills, ei bod yn cefnogi'r ddeddf.

"Rwy'n credu ei bod yn bwysig iawn oherwydd bod y cyhoedd yn haeddu tryloywder," meddai.

"Rydym wedi galw am hyn ers 2005 ac rwy'n credu bod hawl gan y cyhoedd wybod bod y bwyd maen nhw'n eu bwyta yn ddiogel."

Ychwanegodd nad oedd hi'n meddwl bod y cynllun gwirfoddol cyfredol yn addas oherwydd "rhaid i'r cyhoedd wybod y rhesymau pam bod gan fusnes sgôr isel."

Straeon perthnasol

Cysylltiadau Rhyngrwyd

Dyw'r BBC ddim yn gyfrifol am safleoedd rhyngrwyd allanol.