Mudiad iaith: Toriadau'n arwain at 'lai o siaradwyr Cymraeg'

Mudiad iaith
Image caption Mudiad iaith: 'Mae Llywodraeth Cymru wedi methu â blaenoriaethu'r Gymraeg'

Mae Cymdeithas yr Iaith Gymraeg wedi condemnio'r toriadau i'r rhaglen Cymraeg i Oedolion ac wedi rhybuddio y bydd yn arwain at lai o siaradwyr Cymraeg.

Cyhoeddodd y Prif Weinidog a'r Gweinidog Addysg y byddai toriad o 8% ar gyfer rhaglen Cymraeg i Oedolion y flwyddyn nesaf.

Dywedodd Cadeirydd Cymdeithas yr Iaith Gymraeg Robin Farrar: "Mae'n newyddion trychinebus. Mae'r Gymraeg yn wynebu argyfwng ac mae hynny'n glir o ganlyniadau'r Cyfrifiad.

"Beth yw ymateb Llywodraeth Cymru? Toriadau i ddarpariaeth sy'n cynhyrchu mwy o siaradwyr er bod ymgynghoriad y Llywodraeth ei hun wedi argymell mwy o fuddsoddiad."

Oherwydd y setliad ariannol, meddai Llywodraeth Cymru, fe fyddai'n anodd amddiffyn y rhaglen rhag toriadau.

'Pa mor bwysig'

Dywedodd llefarydd: "Mae ein Strategaeth Addysg Gymraeg yn pwysleisio pa mor bwysig yw'r rhaglen o ran cynnig cyfleoedd i ddysgwyr ac mae'r rhaglen yn bwysig yng nghyd-destun ein Strategaeth Iaith."

Ond dywedodd Mr Farrar: "Mae Llywodraeth Cymru wedi methu â blaenoriaethu'r Gymraeg a dylai Aelodau'r Cynulliad wrthwynebu'r penderfyniad hwn.

"Bydd pob Aelod Cynulliad sy'n methu â phleidleisio yn erbyn y Gyllideb yr wythnos nesaf yn caniatâu toriadau, toriadau bydd yn niweidiol i iaith unigryw Cymru."

Cafodd adolygiad o'r rhaglen ei gyhoeddi ar Orffennaf 9, 2012 a'r Dr Haydn Edwards gadeiriodd y grŵp adolygu.

Cafodd adroddiad ei gyhoeddi ar Orffennaf 15, 2013.

"Yn ein hymateb i'r adolygiad gofynnon ni am newidiadau i'r system a rhagor o fuddsoddiad hefyd," meddai Mr Farrar.

Yn gyson

"Dyna oedd casgliad ymgynghoriad y Llywodraeth ei hunan - y Gynhadledd Fawr."

Dywedodd Llywodraeth Cymru fod y mwyafrif o'r argymhellion yn gyson â chyfeiriad eu polisi a'u bod yn eu derbyn.

Yn y cyfamser, fe fyddan nhw'n lleihau nifer y darparwyr, newid prosesau achredu ac asesu, ailystyried y maes llafur, ac ystyried strategaeth farchnata a'r defnydd o e-ddysgu.

Dywedodd y mudiad iaith eu bod yn rhoi tan Chwefror 1 i'r Prif Weinidog ddatgan ei fwriad i weithredu mewn chwe maes polisi er mwyn sicrhau bod y Gymraeg yn tyfu dros y blynyddoedd i ddod.

Straeon perthnasol