Iaith "fileinig" i ddisgrifio pobl dlawd, yn ôl adroddiad

Commuters Image copyright Getty Images
Image caption Yn ôl yr adroddiad mae mwyafrif o blant sydd yn byw mewn tlodi yn dod o deuluoedd lle mae'r rhieni yn gweithio

Mae'r newidiadau i'r system les yn golygu bod iaith "fileinig" yn cael ei defnyddio wrth drafod pobl dlawd.

Dyna mae'r Dirprwy Weinidog Trechu Tlodi, Vaughan Gething, yn rhybuddio wrth i adroddiad gael ei gyhoeddi ar y pwnc.

Mae'r ddogfen gan Oxfam Cymru a'r Eglwys yng Nghymru yn dweud bod yna ragfarnau sydd yn bodoli ynglŷn â phobl sy'n byw mewn tlodi a bod angen chwalu'r rhagdybiaethau hynny.

Yn ôl Mr Gething, mae angen gweithredu i newid yr iaith gan fod creu diwylliant o 'ni a nhw' yn niweidiol.

"Mae llawer o'r iaith yr ydym wedi'i gweld a'i chlywed yn ddiweddar am bobl dlawd, ac yn arbennig y rhai sy'n derbyn budd-daliadau, wedi bod yn gamarweiniol a hefyd yn aml yn fileinig.

"Mae diwygiadau lles dadleuol Llywodraeth y DU wedi ysgogi sawl un i ddifrïo a beirniadu'n hallt rai o bobl fwyaf difreintiedig ac ynysig ein cymdeithas. Ni ddylem oddef hyn."

Chwe myth cyffredin sydd yn cael eu nodi yn yr adroddiad, sef:

- Fod pobl dlawd yn ddiog a ddim eisiau gweithio

- Eu bod nhw'n gaeth i gyffuriau ac alcohol

- Nad ydyn nhw'n dlawd go iawn ond yn hytrach yn methu rheoli eu pres yn y ffordd gywir

- Bod gan bobl dlawd fywyd 'hawdd'

- Eu bod nhw'n twyllo

- Mai 'nhw' achosodd y diffyg ariannol ym Mhrydain

'Sefyll dros yr hyn sy'n iawn'

Mae awduron y ddogfen yn dweud bod yna waith ymchwil a ffigyrau sydd yn dangos nad ydy'r rhagfarnau yma yn gywir. Er enghraifft, llai na 4% o bobl sydd yn hawlio budd-daliadau sydd yn dweud eu bod nhw'n gaeth i unrhyw gyffuriau ac mae mwyafrif y plant sydd yn byw mewn tlodi yn dod o deuluoedd lle mae'r rheini yn gweithio.

Neges Archesgob Cymru, Dr Barry Morgan, ydy ei bod hi'n bwysig codi llais yn erbyn y rhagfarnau.

"Mae'r adroddiad hwn yn dwyn ynghyd pryder am bobl dlawd a phryder am wirionedd straeon, ac yn ein hatgoffa nad cynnig cymorth ymarferol yn unig yw ein dyletswydd fel Cristnogion ac fel aelodau o gymdeithas, ond sefyll dros yr hyn sy'n iawn hefyd.

"Dim ond pan fydd gennym ddealltwriaeth o ddifrif o realiti tlodi y gallwn hyd yn oed ddechrau mynd i'r afael ag ef ac adeiladu cymdeithas fwy cyfiawn a llwyddiannus i bawb."

Mae adroddiad 'Y Gwir a'r Gau ynghylch Tlodi' yn cael ei lansio ym Mae Caerdydd ddydd Mawrth.

Straeon perthnasol

Cysylltiadau Rhyngrwyd

Dyw'r BBC ddim yn gyfrifol am safleoedd rhyngrwyd allanol.