Datgelu safle claddu hynafol ger castell Harlech

Esgyrn ar y safle Image copyright Archaeology Wales
Image caption Cafodd yr esgyrn eu gosod yn unol â threfn arferol Cristnogaeth yn y cyfnod

Wrth baratoi ar gyfer gwaith adeiladu yng Ngwynedd mae archeolegwyr wedi dod o hyd i weddillion dynol a'r hyn allai fod yn eglwys hynafol ar safle Castell Harlech.

Roedd y cloddio'n rhan o'r gwaith i ddatblygu canolfan ymwelwyr newydd i'r Castell, sy'n rhan o Safle Treftadaeth y Byd.

Nid yw'r esgyrn a ddaeth i'r fei wedi cael eu dyddio eto, ond mae'r darganfyddiad yn cyd-fynd â gwybodaeth sydd eisoes yn wybyddus am safle gwesty'r Castell gerllaw.

Bydd Cadw - y corff sy'n gofalu am henebion Cymru - yn cynnal diwrnod agored ar y safle ddydd Sadwrn, Rhagfyr 14.

'Diddorol dros ben'

Dywedodd Dr Iestyn Jones o Archaeoleg Cymru, sydd wedi cael eu comisiynu gan Cadw i wneud y gwaith: "Mae'r cloddio'n rhan o'r gwaith i ddatblygu'r ganolfan newydd, ac mae wedi datgelu adeilad allai fod yn eglwys a gweddillion dynol sydd wedi eu gosod yn ôl trefn Cristnogaeth.

Image copyright Archaeology Wales
Image caption Gallai'r adeilad a ganfuwyd fod yn eglwys o'r 16eg ganrif

"Hen enw lleol am yr ardal yw 'iard y capel' ac mae map gan John Speed o'r flwyddyn 1610 sy'n dangos eglwys gyferbyn â'r castell gyda nodyn yn dweud ei bod mewn cyflwr truenus, sy'n awgrymu bod yr eglwys yn llawer hŷn."

Disgrifiodd Dr Jones y darganfyddiad fel un "diddorol dros ben" ond dywedodd bod angen mwy o waith nawr i wirio'r elfennau gwahanol yn y darganfyddiad.

Mae cynlluniau hefyd i ddyddio'r esgyrn gafodd eu darganfod yn fanwl.

Bydd y diwrnod agored yn cael ei gynnal rhwng 10:00am a 3:00pm ar ddydd Sadwrn, Rhagfyr 14 gyda theithiau tywys o gwmpas y safle ar yr awr.

Bydd mynediad i safle'r gloddfa yn rhad ac am ddim gyda phrisiau mynediad arferol i Gastell Harlech ei hun.