Prinder staff ysbytai yn 'beryglus'

Adran ddamweiniau
Image caption Gallai prinder staff mewn adrannau brys 'beryglu bywydau'

Mae ymchwiliad gan BBC Radio Wales wedi datgelu bod dros 15% o swyddi meddygol yn adrannau brys ysbytai Cymru naill ai'n wag neu'n cael eu llenwi gan staff dros dro.

Dywedodd cadeirydd y Coleg Meddygaeth Frys yng Nghymru nad oes digon o ymgynghorwyr yn yr adrannau brys iddyn nhw weithredu'n ddiogel.

Yn ôl Mark Poulden, sy'n ymgynghorydd brys yn Ysbyty Treforys yn Abertawe, mae'r prinder staff yn peryglu bywydau cleifion.

Fe gyflwynodd y BBC geisiadau i holl fyrddau iechyd Cymru o dan y Ddeddf Rhyddid Gwybodaeth yn gofyn am eu lefelau staffio i feddygon, ymgynghorwyr a nyrsys yn yr adrannau brys.

Mae'r ymatebion - sy'n trafod yr 11 mis hyd at Awst 2013 - yn dangos fod pob un o'r 13 adran frys yn gweithredu islaw'r lefelau staffio priodol.

Y gwaethaf ohonynt oedd Bwrdd Iechyd Prifysgol Aneurin Bevan lle'r oedd un o bob 10 swydd feddygol yn wag, ac ar draws Cymru roedd cyfartaledd o dros 5% o'r swyddi tebyg yn wag.

Gweithwyr dros dro

Er bod hynny'n llai na'r cyfartaledd o 9% yn Lloegr - mae'r Coleg Meddygaeth Frys wedi disgrifio'r sefyllfa yno fel "argyfwng staffio" - fe ddywed Mark Poulden ar ran y Coleg yng Nghymru nad yw'r lefelau staffio yma yn ddiogel chwaith.

Dywedodd wrth BBC Radio Wales: "Dros y 18 mis diwethaf rydym wedi gweld newid sy'n mynd â ni at sefyllfa ddifrifol.

"Mae'r sefyllfa yma'n golygu na allwch chi gyflawni'r hyn y byddech yn dymuno i gleifion na'r safon y byddech yn dymuno'i gyflawni, ac mae hynny'n anodd i bawb."

Ar hyn o bryd felly, mae adrannau brys Cymru yn ddibynnol ar weithwyr dros dro - naill ai staff ar fenthyg o adrannau eraill neu staff o asiantaethau allanol.

Yn ardal Bwrdd Iechyd Hywel Dda, roedd chwarter y staff mewn adrannau brys yn rhai dros dro, ac ar draws Cymru'r cyfartaledd oedd 10%.

'Llai o amser gyda chleifion'

Mae'r sefyllfa hefyd yn peri pryder i nyrsys, a dywedodd Nicola Davis-Job o'r Coleg Nyrsio Brenhinol yng Nghymru:

"Os ydych chi mewn sefyllfa o fod un nyrs yn brin ar gyfer shifft a neb ar gael i lenwi'r bwlch, yna mae'n golygu fod rhaid i nyrsys dreulio llai o amser gyda bob un claf.

"Rhaid i chi felly ddewis pa gleifion sy'n mynd i dderbyn mwy o ofal gennych, a dyw hynny ddim yn rhywbeth y mae nyrsys yn hoff o orfod gwneud.

"Eu teimlad nhw yw y dylid rhoi gofal gydag urddas i bob un o'r cleifion sydd ar eu shifftiau nhw."

Gofynnodd Radio Wales i'r pedwar bwrdd iechyd ble mae'r broblem ar ei gwaethaf i ymateb, ond doedd yr un o'r pedwar yn fodlon gwneud cyfweliad gyda'r BBC.

Mewn datganiad, dywedodd bob un bod recriwtio staff i adrannau brys yn broblem nid yn unig i Gymru, ond ar draws Prydain.

Mae'r broblem wrth wraidd rhai o'r cynlluniau i ad-drefnu gwasanaethau iechyd, megis lleihau'r nifer o adrannau brys yn ne Cymru o saith i bump ac israddio adrannau brys yng ngorllewin a gogledd Cymru.

Straeon perthnasol

Cysylltiadau Rhyngrwyd

Dyw'r BBC ddim yn gyfrifol am safleoedd rhyngrwyd allanol.