Alun Wyn Jones yw rhedwr dirgel Ras Nos Galan

Alun Wyn Jones Image copyright Getty Images
Image caption Alun Wyn Jones ydi'r rhedwr dirgel y flwyddyn yma yn Ras Nos Galan.

Chwaraewr rygbi rhyngwladol Cymru a'r Llewod, Alun Wyn Jones, ydi rhedwr dirgel ras Nos Galan 2013.

Mi fydd y clo 28 oed a ddisgleiriodd yr haf diwethaf dros y Llewod yn Awstralia, yn cynrychioli ysbryd y rhedwr o fri, Guto Nyth Bran, sydd wedi ysbrydoli'r ras 5km o gwmpas Aberpennar.

Fel y rhedwr dirgel mi fydd Alun Wyn Jones, yn rhoi torch ar fedd Griffith Morgan neu Guto Nyth Bran fel ei adnabyddir, yn Eglwys Sant Gwynno, Llanwynno.

Mi fydd yn mynychu gwasanaeth cof yn yr Eglwys Hynafol cyn mynd ymlaen i ddechrau'r ras.

Yn ôl y trefnwyr, Cyngor Rhondda Cynon Taf, disgwylir bydd miloedd o bobl yn gwylio'r ras o gwmpas y dref gyda mwy na 1,200 yn cymryd rhan.

Oherwydd y gofyn am lefydd i gystadlu mi fydd cofrestru "hwyr" yn cymryd lle.

Parti mwyaf De Cymru

Meddai Maer Cyngor Rhondda Cynon Taf, Cynghorydd Ann Crimmings: "Mae ras Nos Galan a ddechreuwyd yn 1958 wedi troi i mewn i barti mwyaf noson galan yn Ne Cymru gyda nifer fawr o bobl eisiau rhannu yn y profiad.

"Mae'r ras mor boblogaidd heddiw ac ydoedd yn ei anterth yn ôl yn y 1970au."

"Rydym wrth ein bodd bod gymaint o bobl yn cefnogi'r gystadleuaeth sydd yn help cadw'r chwedl yn fyw."

Ymhlith y straeon am Guto Nyth Brân, cawn sôn amdano'n cael gafael ar adar wrth iddyn nhw hedfan, a hanes amdano'n llwyddo i redeg saith milltir, i Bontypridd ac yn ôl, cyn i'r tegell ferwi.

Rhedodd nifer o rasys yn ystod ei fywyd am arian mawr ar y pryd ond, yn sgil ei lwyddiannau cyson, roedd llai a llai o bobl yn ei herio.

Pan yn 37 mlwydd oed, daeth allan i redeg am un ras arall wedi iddo gael ei herio gan redwr arall a adnabyddir fel "Tywysog" Bedwas. Roedd y ddau yn cystadlu am wobr o 1000 gini (£1050) am redeg y 12 milltir rhwng Casnewydd yn Sir Fynwy i Eglwys Bedwas ger Caerffili.

Am y rhan fwyaf o'r ras roedd Guto Nyth Bran ymhell tu ôl i "Tywysog" ond trechodd ei wrthwynebydd gyda sbrint i fyny'r allt tua diwedd y ras.

Bu farw yn fuan wedyn ym mreichiau ei gariad "Siân o'r Siop" wedi iddo gael ei guro ar ei gefn i'w longyfarch am ei lwyddiant.

Mi fydd y noson yn dechrau am 5.15yh ar Stryd Rhydychen, Aberpennar, gyda dechrau ras y plant.

Awr yn ddiweddarach mi fydd y gwestai, Alun Wyn Jones, yn cyrraedd i oleuo'r goelcerth nos Galan yn Sgwâr Rhos gydag arddangosfa tân gwyllt yn dilyn am 6.30yh.

Mi fydd y ras elît yn dechrau am 7yh gyda'r ras hwyl yn dechrau am 7.30yh.

Enillydd ras elît i ddynion y llynedd oedd Ieuan Thomas o Glwb Athletau Caerdydd ac i ferched, Elinor Kirk o Glwb Rhedwyr Traws Gwlad Abertawe.

Ymhlith y rhai sydd wedi dechrau'r ras fel y rhedwr dirgel, mae'r gwibiwr Linford Christie, yr asgellwr rhyngwladol Shane Williams a'r Pencampwr Byd rhedeg dros y clwydi, Dai Greene.

Straeon perthnasol

Cysylltiadau Rhyngrwyd

Dyw'r BBC ddim yn gyfrifol am safleoedd rhyngrwyd allanol.