Anrhydeddau: Merched yn bennaf

(Chwith i'r dde): Katherine Jenkins, Ruth Jones a Rosemary Butler
Image caption Mae Katherine Jenkins, Ruth Jones a Rosemary Butler ymhlith yr enwau ar restr anrhydeddau'r flwyddyn newydd

Cafodd nifer o Gymry amlwg ym myd gwleidyddiaeth, adloniant a busnes eu henwi ar restr anrhydeddau'r Flwyddyn Newydd, gan gynnwys nifer o ferched sy'n cymryd rhan mewn bywyd cyhoeddus.

Bydd y gantores Katherine Jenkins yn derbyn OBE am ei gwaith ym myd cerddoriaeth a'i gwaith elusennol.

MBE yw gwobr Ruth Jones am ei gwasanaeth i fyd adloniant. Mae'n fwyaf enwog fel awdur y gyfres lwyddiannus Gavin and Stacey, ac yn fwy diweddar y gyfres Stella a enillodd wobr BAFTA Cymru i Ms Jones yn gynharach eleni.

Y Fonesig Rosemary Butler fydd teitl swyddogol llywydd y Cynulliad o hyn ymlaen. Cafodd ei hanrhydeddu am ei gwaith yn hybu amrywiaeth o fewn y sefydliad.

O ran y dynion, daeth OBE i gyn bennaeth BBC Cymru Geraint Talfan Davies, cadeirydd apêl Arch Noa (Ysbyty Plant Cymru) Lyndon Jones ac arweinydd Cyngor Castell-nedd Port Talbot Alan Thomas.

Cafodd prif weithredwr Cyngor Rhondda Cynon Taf, Keith Griffiths, CBE am ei wasanaeth i lywodraeth leol yng Nghymru ac fe gafodd Derek Jones ei urddo'n farchog.

Mr Jones yw prif was sifil Cymru, sef ysgrifennydd Llywodraeth Cymru. Cafodd ei urddo'n KCB (Knight Commander of the Order of the Bath) ar y rhestr.

Image caption Cafodd Rosemary Butler ei hethol yn Llywydd y Cynulliad yn 2011

Hawliau merched

Cafodd Rosemary Butler ei hethol fel yr Aelod Cynulliad cyntaf dros Orllewin Casnewydd yn 1999. Mae hi hefyd wedi gwasanaethu fel gweinidog dros addysg cyn-16, cadeirydd Pwyllgor Diwylliant y Cynulliad, ac fe gafodd ei hethol yn llywydd yn 2011.

Mae hi wedi rhoi y mater o rhwystrau y mae merched yn eu hwynebu ar frig yr agenda gwleidyddol drwy ei hymgyrch 'Menywod mewn Bywyd Cyhoeddus'.

Mae'n ymgyrch a welodd y llywydd yn cael ei henwi'n Aelod Senedd Datganoledig neu Gynulliad y Flwyddyn, yn y gwobrau blynyddol Menywod mewn Bywyd Cyhoeddus yn Llundain.

"Rwyf wrth fy modd, ond hefyd wedi fy syfrdanu," meddai'r Fonesig Butler.

"Nid fy ngwaith i yn unig yw hwn a hoffwn ddiolch i'r holl bobl yr wyf wedi gweithio ochr yn ochr â hwy dros nifer o flynyddoedd .

"Rwy'n awyddus iawn i annog mwy o fenywod i fywyd cyhoeddus ac rydw i wedi gweithio gyda rhai pobl anhygoel sy'n rhannu'r angerdd hwn.

"Mae fy nyled yn fawr i'r unigolion hynny sydd wedi gweithio'n ddiflino heb unrhyw dâl neu wobr ychwanegol.

"Mae'r anrhydedd yma hefyd i fy nheulu sydd wedi fy nghefnogi a'm hannog dros y blynyddoedd. Ni allwn fod wedi gwneud y gwaith yma hebddyn nhw."

Image copyright Sergeant Dan Bardsley
Image caption Cododd Katherine Jenkins £25,000 i elusen Canser Macmillan drwy redeg Marathon Llundain eleni

Gwaith elusennol

Mae Katherine Jenkins yn derbyn OBE am ei gwasanaeth i gerddoriaeth ond hefyd am ei gwaith elusennol.

Ym mis Mawrth eleni fe gododd o leiaf £25,000 i elusen Canser Macmillan drwy redeg Marathon Llundain. Bu nyrsys yr elusen yn gofalu am ei thad a fu farw o ganser pan oedd hi'n 15 oed.

Yns fis diwethaf fe aeth i Camp Bastion yn Afghanistan i berfformio mewn dau gyngerdd arbennig i aelodau'r lluoedd arfog sy'n gwasanaethu yno.

Wrth glywed y newyddion, dywedodd: "Rwy'n wylaidd iawn wrth dderbyn y fath anrhydedd.

"Mae derbyn gwobr fel hyn wedi cwta ddegawd o wasanaeth i gerddoriaeth ac elusennau yn syfrdanol a hyfryd.

"Rwy'n rhannu'r anrhydedd gyda'r cyrff elusennol yr wyf mor freintiedig o gael gweithio gyda nhw, ac yn enwedig yr aelodau dewr o'r lluoedd - y dynion a merched - sy'n mentro cymaint drosom ni i gyd yn ddyddiol."

Y rhestr lawn o Gymry

Derek Jones yw pennaeth y gwasanaeth sifil yng Nghymru ac yn arwain tîm o 5,000 sy'n gyfrifol am weithreu polisïau Llywodraeth Cymru.

Yn ogystal â bod yn gyn bennaeth BBC Cymru, Geraint Talfan Davies yw cyd-sefydlydd y Sefydliad Materion Cymreig a bu hefyd yn gadeirydd Opera Cenedlaethol Cymru, aelod o fwrdd Canolfan y Mileniwm a llywodraethwr y Coleg Cerdd a Drama Cenedlaethol.

Mae'n derbyn yr OBE am ei wasanaeth i ddiwylliant, darlledu ac elusennau.

Ymhlith eraill sy'n cael eu hanrhydeddu mae prif weithredwr Urdd Gobaith Cymru, Efa Gruffydd-Jones (MBE) a prif weithredwr Dŵr Cymru Nigel Annett (CBE).

ANRHYDEDDAU'R FLWYDDYN NEWYDD 2014 - Y CYMRY
Urdd y Baddon - KCB
Derek William Jones Gwasanaeth cyhoeddus yn enwedig i amodau economaidd a chymdeithasol yng Nghymru
Urdd Brenhinol Fictoraidd
CVO = Ei Anrhydedd Gruffydd Huw Morgan Daniel Arglwydd Raglaw Gwynedd
MVO = Mrs Gemma Catherine Teresa Kaza Gweision Tywysog Cymru a Duges Cernyw
Urdd yr Ymerodraeth Brydeinig - DBE
Mrs Rosemary Butler AC, Llywydd Cynulliad Cenedlaethol Cymru Gwasanaeth cyhoeddus yn enwedig i ferched
Urdd yr Ymerodraeth Brydeinig - CBE
Nigel Charles Annett Gwasanaeth i'r diwydiant dŵr yng Nghymru
Keith Griffiths - prif weithredwr Cyngor Rhondda Cynon Taf Gwasanaeth i lywodraeth leol yng Nghymru
Yr Athro Douglas Bruce Kell (Wrecsam) Gwasanaeth i wyddoniaeth ac ymchwil
Yr Athro John Gordon Williams (Abertawe) Gwasanaeth i feddygaeth
Urdd yr Ymerodraeth Brydeinig - OBE
Yr Athro Susan Ellen Bale (Magwyr, Sir Fynwy) Gwasanaeth i nyrsio ac ymchwil nyrsio
Geraint Talfan Davies (Caerdydd) Gwasanaeth i ddiwylliant, darlledu ac elusennau
Dr Nicholas Christopher Fox (Sir Gaerfyrddin) Gwasanaeth i hebogyddiaeth
Paul Anthony Griffiths (Maenorbyr, Sir Benfro) Gwasanaeth i gerddoriaeth a chyfansoddi
Mrs Eithne Theresa Hughes - Pennaeth Ysgol Uwchradd Bryn Elian(Llandudno, Conwy) Gwasanaeth i addysg
Katherine Jenkins (Abertawe) Gwasanaeth i gerddoriaeth ac elusennau
Lyndon Ivor Jones MBE (Caerdydd) Gwasanaeth gwirfoddol i Ysbyty Plant Cymru drwy Apêl Arch Noa
Mrs Sara Mogel (Sir y Fflint) Gwasanaeth i addysg galwedigaethol
Syon Ivan Sadka (Bro Morgannwg) Gwasanaeth i Amgueddfa Cymru a'r celfyddydau yng Nghymru
Y Cynghorydd Alan Huw Thomas - arweinydd Cyngor Castell-nedd Port Talbot Gwasanaeth i Lywodraeth Leol yng Nghymru
Urdd yr Ymerodraeth Brydeinig - MBE
Dr Anne Barnes (Hwlffordd, Sir Benfro) Gwasanaeth i gleifion canser yn Sir Benfro
Nigel Michael Broad (Castell-nedd) Gwasanaeth i nyrsio
Mrs Julie Brown (Y Fenni, Sir Fynwy) Gwasanaeth i nyrsio a gofal strôc yng Nghymru
Mrs Morfudd Conwy (Y Barri, Bro Morgannwg) Gwasanaeth i'r gymuned
Mrs Pauline Dale (Abergele, Conwy) Gwasanaeth i addysg bellach yng Nghymru
Cynghorydd John James Jones Davies (Manordeilo, Sir Gaerfyrddin) Gwasanaeth i'r gymuned
Ian Elliott (Rhondda Cynon Taf) Gwasanaeth i addysg arbennig yng Nghymru
Mrs Efa Catrin Gruffudd Jones - Prif weithredwr Urdd Gobaith Cymru Gwasanaeth i bobl ifanc a diwylliant Cymru
John Nigel Garth Heywood (Cas-gwent, Sir Fynwy) Gwasanaeth i'r gymuned
Parchedig Lionel Hopkins (Abertawe) Gwasanaeth i staff carchardai a'r gymuned
Mrs Carole Maureen Hyde (Abertawe) Gwasanaeth gwirfoddol gwleidyddol
Mrs Linda Ann James (Caerdydd) Gwasanaeth gwirfoddol i bobl ifanc
Capten Andrew Layzell Catrawd Brenhinol Tywysoges Cymru
James Niel Lee (Caergybi, Ynys Môn) Gwasanaeth Gwirfoddol Cymunedau'n Gyntaf Ynys Môn
Dr Gerald Lewis (Abertawe) Gwasanaeth i addysg yng Nghymru
Brian Mahony (Trefynwy, Sir Fynwy) Gwasanaeth i goedwigaeth
Stuart Jeffrey Nixon (Casnewydd) Gwasanaeth i bobl â sglerosis ymledol
Robert Oliver (Abertawe) Gwasanaeth i'r broses ddeddfu yng Nghymru
Mrs Ruth Alexandra Elizabeth Peet (Ruth Jones - Caerdydd) Gwasanaeth i adloniant
Mrs Karin Margery Phillips (Caerdydd) Gwasanaeth i ddiogelwch cymunedol yng Nghaerdydd
Mrs Gillian Margaret Saunders (Caerdydd) Gwasanaeth i gydlyniad cymunedol yng Nghymru
Mrs Christine Mary Watson (Abertawe) Gwasanaeth i wirfoddoli myfyrwyr ac addysg yn Abertawe
Mrs Marilyn Williams (Cwmbrân, Torfaen) Gwasanaeth i radioleg a gofal iechyd
Mrs Mary Margaret Williams (Fflint, Sir y Fflint) Gwasanaeth elusennol i blant difreintiedig
Medal yr Ymerodraeth Brydeinig (BEM)
Mrs Jean Mary Andrews (Abertawe) Gwasanaeth elusennol i gerddoriaeth
Uwch-Gapten David Davies (Porthcawl, Pen-y-bont ar Ogwr) Gwasanaeth gwirfoddol
Mrs Marian Margaret Downing (Caerdydd) Gwasanaeth i Urdd Sant Ioan
Evan Maldwyn Evans (Y Trallwng, Powys) Gwasanaethau gwirfoddol i'r gymuned
Mrs Penelope Gripper (Glan-y-fferi, Sir Gaerfyrddin) Gwasanaeth gwirfoddol i ofal y claf yng Nghymru
Ivor Geoffrey Hawkins (Meifod Powys) Gwasanaeth gwirfoddol i'r gymuned
Cynghorydd Denise Greta Hodgkinson (Llanelwy, Sir Ddinbych) Gwasanaeth i'r gymuned yn Llanelwy
Ms Susan Hoffman (Caerllion, Casnewydd) Gwasanaeth i'r GIG yn Sir Fynwy
Geoffrey Roland Hooke (Llanrwst, Conwy) Gwasanaeth i'r sector dillad ac offer diogelwch
David Noel Hughes (Wrecsam) Gwasanaeth i hosbis Tŷ Gobaith
John David Desmond Humphreys (Rhaeadr, Powys) Gwasanaeth i gerddoriaeth a'r gymuned
Gwyn John (Llanilltud Fawr, Bro Morgannwg) Gwasanaeth gwirfoddol i bêl-droed
Mrs Joyce Pauline Jones (Tredegar Newydd, Caerffili) Gwasanaeth i'r gymuned
Mrs Joan Marshall (Caerdydd) Gwasanaeth elusennol i uned fabanod Ysbyty Athrofaol Caerdydd
Mrs Pamela Ruth Millington (Yr Wyddgrug, Sir y Fflint) Gwasanaeth gwirfoddol i'r gymuned
Derek Gordon Redwood (Caerdydd) Gwasanaeth elusennol yn enwedig i blant â pharlys yr ymennydd
Mrs Christine Suzanne Selby (Penarth, Bro Morgannwg) Gwasanaeth gwirfoddol i'r lluoedd yn Afghanistan
Stuart Anthony Skyrme (Aberhonddu, Powys) Gwasanaeth i'r henoed yn Nhalgarth
Kevin Peter Snow (Bermo, Gwynedd) Gwasanaeth i bobl ifanc a'r gymuned
Mrs Tracey Pauline Uzor (Caerdydd) Gwasanaeth i'r GIG yng Nghasnewydd
Mrs Marcia Watts (Caerdydd) Gwasanaeth elusennol i Goleg Cerdd a Drama Cymru
Mrs Mair Elizabeth Williams (Treuddyn, Sir y Fflint) Gwasanaeth elusennol i ymchwil canser ac i'r gymuned
Keith Wright (Abertawe) Gwasanaeth i'r gymuned ym Mhont-y-pŵl
Medal Gwarchodlu Gwirfoddol y Frenhines - QVRM
Cyrnol Alastair James Copper Y Fyddin Diriogaethol