Cwest: 'Gallai dyn fod wedi goroesi'

Fred Pring
Image caption Bu farw Fred Pring yn ei gartref yn Mynydd Isa, Sir Fflint

Gallai dyn fu farw ar ôl aros dros 40 munud am ambiwlans wedi byw, os byddai'r gwasanaethau brys wedi ei gyrraedd yn gynt, yn ôl crwner.

Bu farw Fred Pring, 74, yn ei gartref yn Mynydd Isa yn Sir Fflint ar Fawrth 21, 2013, wedi i'w wraig wneud cyfres o alwadau 999.

Wrth gyhoeddi casgliad naratif, dywedodd y crwner John Gittins bod "y gyfraith yn fy atal rhag rhoi bai na chyfrifoldeb ar unrhyw un" a bod Fred Pring wedi marw o glefyd y galon a chlefyd yr ysgyfaint.

Er nad oedd sicrwydd y byddai Mr Pring wedi byw os byddai ambiwlans wedi ei gyrraedd yn gynt, dywedodd y crwner y byddai cludiant i'r ysbyty ar gyfer triniaeth bellach wedi "cynyddu ei siawns o oroesi".

Galwadau brys

Clywodd y cwest yn Rhuthun bod Fred Pring wedi dioddef poenau yn ei frest ar noson Mawrth 20.

Am 1.08 y bore wedyn, fe wnaeth ei wraig yr alwad gyntaf i'r gwasanaethau brys.

Oherwydd oedi mewn trosglwyddo cleifion i'r ysbyty a'r ffaith bod rhai staff yn cael egwyl, doedd dim ambiwlans ar gael i ymateb i'r alwad yma, na'r rhai am 1.19 a 1.38.

Wedi'r bedwaredd alwad am 1.51, pan wnaeth Mrs Pring ddweud bod ei gŵr wedi marw, daeth tri ambiwlans i'r tŷ, rhyw 48 munud wedi'r alwad gyntaf.

Ddydd Gwener, clywodd y cwest bod saith ambiwlans ac un cerbyd brys ar gael yn Sir Fflint a Wrecsam ar y diwrnod y bu Mr Pring farw, ond nad oedd unrhyw gerbyd ar gael pan gafodd yr alwad gyntaf ei wneud.

Dywedodd Mr Gittins: "Er nad yw'n bosib dweud yn sicr y byddai Mr Bring wedi byw os byddai cymorth wedi ei gyrraedd yn gynt, os byddai ambiwlans wedi cyrraedd yn amserol wedi'r alwad gyntaf (hynny yw o fewn y targed o wyth munud), mae'n debyg y byddai wedi byw ddigon hir i gael ei gludo i'r ysbyty lle byddai triniaeth bellach wedi cynyddu ei siawns o oroesi."

'Nifer o welliannau'

Wedi'r casgliad naratif, dywedodd Gwasanaeth Ambiwlans Cymru a Bwrdd Iechyd Prifysgol Betsi Cadwaladr mewn datganiad ar y cyd eu bod yn difaru nad oedd ambiwlans ar gael i ymateb i alwad Mr Pring.

"Rydym yn cydymdeimlo gyda'r teulu Pring yn y cyfnod trist ac anodd hwn.

"Rydym yn difaru'n fawr nad oedd unrhyw ambiwlans ar gael i'w yrru i Mr Pring mewn modd amserol yn yr achos yma.

"Ein cyfrifoldeb yw sicrhau bod gyda ni system ofal diogel, effeithiol ac o safon uchel, a gyda'n gilydd rydym yn gweithio i leihau unrhyw oedi mewn trosglwyddo cleifion i'r ysbyty.

"Rydym eisoes wedi gwneud nifer o welliannau ers Mawrth 2013."

'Adolygu polisïau'

Mae gwraig Mr Pring, Joyce, wedi galw am adolygu polisïau'r gwasanaeth ambiwlans.Mewn datganiad i'r cwest, dywedodd bod angen "adolygu'r cwestiynau sy'n cael eu gofyn gan weithredwyr 999".

Yn ei adroddiad, dywedodd y crwner bod unrhyw farwolaeth oherwydd oedi yr oedd modd ei osgoi yn 'annerbyniol', a'i fod yn bwriadu ysgrifennu adroddiadau i'r Ymddiriedolaeth Ambiwlansys a'r bwrdd iechyd i ddatgan ei bryderon.

Dywedodd nad oedd y system bresennol o flaenoriaethu galwadau i'r gwasanaeth ambiwlans yn ystyried yr "effaith drychinebus posib" o oedi ar y claf, ac awgrymodd newid yn y drefn pan mae gweithwyr ambiwlans yn cael egwyl.

Awgrymodd hefyd bod angen gweithredu i sicrhau bod cleifion yn cael eu trosglwyddo o ambiwlansys i'r ysbyty cyn gynted a phosib.

Roedd Mr Gittins yn cydnabod bod sawl ffactor yn cyfrannu at y broblem, ond dywedodd bod angen gwella i leihau'r risg o farwolaethau yn y dyfodol.

Straeon perthnasol