Cyngor Caerffili 'yn gwella' medd Archwiliwr

Caerffili
Image caption Mae Cyngor Sir Caerffili yn dweud eu bod am weithredu unrhyw argymhellion

Mae hi'n rhy gynnar i wybod os bydd gwelliannau yn y modd mae Cyngor Sir Caerffili yn cael ei redeg yn parhau, yn ôl archwilwyr.

Mae adroddiad Swyddfa Archwilio Cymru yn dweud bod rhai newidiadau wedi digwydd, ond bod dal angen gwella tryloywder, adnoddau dynol a pholisïau yn ymwneud ag adrodd problemau.

Yn 2013, cafodd dau adroddiad eu cyhoeddi oedd yn beirniadu methiannau difrifol yn rheolaeth y cyngor.

Mae'r cyngor yn dweud eu bod am weithredu unrhyw argymhellion fydd yn cael eu gwneud.

Adroddiadau beirniadol

Mewn adroddiadau'r llynedd, roedd SAC yn feirniadol o'r ffordd y cafodd Cyngor Sir Caerffili ei reoli.

Roedd methianau'n cynnwys penderfyniadau i gynyddu tâl uwch swyddogion, a hynny'n "anghyfreithlon", a thaliadau lwfans ceir a gwyliau gafodd eu cymeradwyo gan bobl nad oedd â'r hawl i wneud hynny.

Roedd cyfrifon 2012/13 yn dangos bod y taliadau yma wedi costio £218,000 i'r cyngor.

Dywed SAC bod y cyngor wedi cymryd mwy o risgiau dan arweiniad y cyn brifweithredwr, Anthony O'Sullivan.

Mae Mr O'Sullivan a'i ddirprwy, Nigel Barnett, yn parhau i fod ar fechnïaeth wrth i Heddlu Avon a Somerset ymchwilio i godiadau cyflog gwerth £270,000 i uwch swyddogion.

Mae adroddiad diweddaraf SAC, sy'n cael ei gyhoeddi ddydd Mercher, yn dweud bod nifer o ffactorau wedi arwain at "fethiannau rheoli" yng Nghaerffili.

Dywed yr adroddiad bod agweddau wedi newid ymysg penaethiaid "gyda phenodiad prifweithredwr newydd yn 2010", a bod "awydd i gymryd mwy o risgiau a phwysau i weithio'n gynt".

"Serch hyn, ni adolygwyd trefniadau llywodraethu i adlewyrchu hynny, ni ystyriwyd y potensial o wrthdaro buddiannau cynhenid o dan y strwythurau newydd ac nid oedd gan swyddogion statudol allweddol broffil na dylanwad digonol."

'Gwendidau'

Mae'r adroddiad hefyd yn dweud bod "gwendidau" yn y ffordd roedd achosion busnes yn cael eu paratoi, a diffyg tryloywder yn y modd yr oedd y ceisiadau yn cael eu cefnogi.

Ymysg y problemau eraill sy'n cael eu nodi yn yr adroddiad:

  • Roedd trefniadau rheoli risgiau yn wan;
  • Nid oedd y gwasanaeth Archwilio Mewnol yn cael ei ddefnyddio'n effeithiol;
  • Nid oedd trefniadau craffu'n ddigon effeithiol ac roedd gwendidau mewn trefniadau rheoli perfformiad;
  • Roedd hyn yn cynyddu'r risg na fyddai methiannau llywodraethol yn cael eu hatal na'u canfod.

Er y feirniadaeth, mae SAC yn dweud bod y cyngor yn gwella ei "strwythurau llywodraethu" erbyn hyn.

Dywedodd Archwilydd Cyffredinol Cymru, Huw Vaughan Thomas: "Mae Cyngor Caerffili eisoes yn cymryd camau er mwyn mynd i'r afael â gwendidau llywodraethol.

"Nawr mae angen iddo barhau i lawr y ffordd yma at adferiad gan roi'r un lefelau o egni i mewn i wella agweddau eraill o'u Gwasanaethau Corfforaethol.

Ymateb

"Mae newidiadau pellach yn debygol wedi i'r heddlu orffen eu hymchwiliad.

"Mae angen i'r cyngor sicrhau bod y newidiadau mae'n eu gwneud, a'u cynllunio, yn ddigon cadarn i fod yn gynaliadwy ar gyfer y dyfodol."

Mae SAC yn argymell egluro swyddogaethau nifer yn y cyngor yn cynnwys y prifweithredwr, sicrhau bod cofnodion o benderfyniadau sy'n cael eu gwneud a chryfhau prosesau rheoli risg.

Mae Cyngor Sir Caerffili wedi croesawu adroddiad SAC, "sy'n nodi bod gwelliannau wedi eu gwneud yn y ffordd mae'r awdurdod yn cael ei redeg".

Dywedodd y cynghorydd Harry Andrews, arweinydd y cyngor: "Rydym yn croesawu'r adroddiad ac mae'n bleser gweld bod Swyddfa Archwilio Cymru wedi nodi yn glir bod gwelliannau wedi eu gwneud.

"Er hynny, rydym yn cydnabod bod llawer o waith eto i'w wneud a byddwn yn gweithredu ar yr argymhellion sy'n cael eu cynnwys yn yr adroddiad a pharhau i adeiladu ar ein cynnydd hyd yma."

Straeon perthnasol