'Gwasanaeth i'r dinesydd': Syniad da?

NEETS
Image caption Roedd 23% o bobl 19-24 Cymru ddim mewn gwaith, hyfforddinant na addysg yn 2012 yn ôl Mr Waters

Dylai pobl ifanc yng Nghymru dreulio blwyddyn yn gwneud "gwasanaeth i'r dinesydd", yn ôl y Sefydliad Materion Cymreig (IWA).

Maen nhw'n gwneud y ddadl mewn adroddiad wedi ei ysgrifennu gan yr arbenigwr ar brosiectau gwirfoddoli Andy Bevan.

Y cynnig yw bod pobl rhwng 18 a 25 yn treulio blwyddyn ar leoliad yn ennill sgiliau newydd drwy roi help llaw i bobl oedrannus.

Byddai'r bobl fyddai'n cymryd rhan yn cael eu talu am eu gwaith.

Meddai Mr Bevan: "Mae'r model gwasanaeth i'r dinesydd yn rhan o ymateb gofalus i'r problemau demograffig tymor hir sy'n ein hwynebu.

"Mae'n galluogi pobl ifanc, sy'n gweld eu cyfraniad i'r gymdeithas yn aml yn cael ei danbrisio neu ei wrthod, i fod yn rhan o'r datrysiad i'r ffaith bod ein cymdeithas yn heneiddio, drwy hybu undod rhwng yr hen a'r ifanc, fel rhan o ymagwedd cymunedol."

'Heriau dwfn'

Mae Mr Bevan wedi ymchwilio i fentrau tebyg sydd yn cael eu gweithredu mewn gwledydd eraill gan gynnwys yr Almaen, Canada a Gwlad Belg.

Un model ar gyfer gwasanaeth i'r dinesydd sy'n apelio'n arbennig i'r IWA yw pobl ifanc yn helpu pensiynwyr i ddefnyddio'r we ac i gyfathrebu gyda'u teuluoedd - syniad arall yw bod pobl ifanc yn eu diddanu.

Mae'r sefydliad yn cynnig bod rhaglen beilot gwerth £15 miliwn yn cael ei datblygu ar gyfer 1,250 o bobl ifanc, wedi ei ariannu'n rhannol gan arian o'r Undeb Ewropeaidd.

Yn ôl cyfarwyddwr yr IWA, Lee Waters, byddai menter o'r fath o fudd i bawb fyddai'n cymryd rhan.

"Mae'r genhedlaeth bresennol yn wynebu heriau dwfn," meddai. "Nhw yw'r cyntaf all ddim disgwyl bod yn well eu byd na chenhedlaeth eu rhieni.

"Rhy hawdd yw gorffwys ar ein rhwyfau gan dderbyn iaith sy'n son am farchnadoedd a globaleiddio, y syniad nad oes dim allwn ni wneud i achub y genhedlaeth hon, bod dim allwn ni wneud i ddarganfod atebion i'r heriau.

"Mae Papur Senedd Andy Bevan yn braslunio sut y gallwn ddefnyddio datganoli i wneud gwahaniaeth, ac mae'n haeddu cael ei ystyried yn ofalus gan bob plaid wleidyddol."

Hybu trafodaeth

Image caption Mae'r Fonesig Rosemary Butler wedi bod yn llywyddu ers 2011

Hwn yw'r adroddiad cyntaf o gyfres "Papurau'r Senedd", sy'n cael eu ysgrifennu gan yr IWA gyda chefnogaeth y Cynulliad er mwyn ysgogi trafodaeth polisi yng Nghymru.

Dywedodd Llywydd y Cynulliad, y Fonesig Rosemary Butler: "Er mwyn i ddemocratiaeth fod yn effeithiol mae angen etholwyr yr ydym ni'n ymgysylltu â hwy, a chymdeithas sifil."

"Un o amcanion craidd Comisiwn Cynulliad Cenedlaethol Cymru yn ystod y Pedwerydd Cynulliad yw gwella ein hymgysylltiad â phobl Cymru.

"Hynny yw, rydym am greu amgylchedd sy'n annog diddordeb yng ngwaith y Cynulliad ac sy'n hwyluso pobl i ymgysylltu â swyddogaethau deddfu, craffu a chynrychioli'r Cynulliad.

"Mae'r Sefydliad Materion Cymreig yn chwarae rôl bwysig ym mywyd dinesig Cymru o ran datblygu maes polisi cyhoeddus Cymru - a thrwy angori'r gyfres hon o bapurau trafod wrth galon llywodraethiant Cymru, rydym yn pwysleisio'r rôl ganolog y mae'r Cynulliad Cenedlaethol yn ei chwarae'n awr i ddatblygu polisi cyhoeddus yng Nghymru, a chraffu arno."

Straeon perthnasol

Cysylltiadau Rhyngrwyd

Dyw'r BBC ddim yn gyfrifol am safleoedd rhyngrwyd allanol.