Ansicrwydd am ddyfodol Saith Seren yn Wrecsam

Saith Seren
Image caption Mae'r cadeirydd Marc Jones yn poeni os y bydd Saith Seren yn diflannu

Wrth i Ganolfan Saith Seren yn Wrecsam ddathlu ei hail ben-blwydd yr wythnos hon, mae'r cadeirydd yn dweud bod ansicrwydd yn parhau am ei dyfodol.

Cafodd tafarn a chanolfan Gymraeg Saith Seren eu hagor yn mis Ionawr 2012 fel menter gydweithredol.

Mae'r rheolwyr wedi lansio apêl i geisio casglu £10,000, gan nad yw'r ganolfan wedi llwyddo i ennill grantiau gan amryw o gyrff cyhoeddus.

Dywedodd y cadeirydd Marc Jones ei bod yn "rhyfeddol" nad yw arian yn cyrraedd pobl sy'n ceisio hybu'r iaith Gymraeg ar lawr gwlad.

Eisteddfod

Cafodd y ganolfan ei sefydlu fel lleoliad i hybu'r iaith yn nhre' Wrecsam a'r sir.

Daeth y syniad i sefydlu'r ganolfan yn hen dafarn Seven Stars yn sgil ymweliad yr Eisteddfod Genedlaethol.

Mae'r ganolfan yn gartref i nifer o fentrau eraill, gan gynnwys menter iaith leol, aelwyd a dosbarthiadau Cymraeg.

Dywedodd Mr Jones: "Dydyn ni ddim yn ffitio'r bil am 'run grant, sy'n syndod fel menter cydweithiol.

"Dydyn ni ddim mewn lle gwledig felly dydyn ni ddim yn cael grantiau gwledig, a dydyn ni ddim yn cael grantiau Ewropeaidd.

"Dwi'n meddwl ei bod hi'n rhyfeddol bod pres ar gael i hyrwyddo Cymru a mentrau cydweithredol - ond dydy o ddim yn cyrraedd pobl sy'n trio gwneud y gwaith ar lawr gwlad.

"Dwi ddim yn cwyno, rhaid derbyn y sefyllfa, ond mae'n od bod pobl (cyrff cyhoeddus) mor barod i ganmol menter a dod am lun y tu allan ... ond does dim payback."

Gwaethygu

Mae'r Saith Seren yn cyflogi chwech o staff, ond mae'r fenter wedi gorfod diswyddo'r rheolwraig yn ddiweddar er mwyn arbed arian.

Dywedodd y cadeirydd mai'r gwir oedd bod economi Wrecsam yn gwaethygu yn lle gwella ac mewn cyfnod pan oedd llawer o dafarndai yn ei chael hi'n anodd, doedd y Saith Seren ddim gwahanol.

Er hynny, mae'n honni bod ochr arall y busnes, y ganolfan, yn mynd o nerth i nerth.

"Dyna sy'n tristáu rhywun, y ganolfan sy'n gneud menter iaith lleol, cylch ti a fi, yr aelwyd, dosbarthiadau Cymraeg a mudiadau lleol Cymraeg.

"Rydan ni wedi llwyddo i ddod â be' o'n i'n obeithio hefo'r holl weithgaredd 'ma. Ac mae lot mwy o ddigwyddiadau na oedd arfer bod yn Wrecsam, sy'n creu proffil i'r Gymraeg yma.

"Os ydyn ni'n diflannu, mae'r holl waith yn diflannu ac mae gan hynny oblygiadau cenedlaethol.

"Bydd hi'n mynd yn iaith a diwylliant cudd yn Wrecsam."

'Sail gadarn'

Gyda'r apêl newydd, gobaith Saith Seren yw cael digon o arian i farchnata a hyrwyddo'r ganolfan yn iawn a newid canfyddiadau rhai pobl yn y dre'.

Am y tro bydd y ddau aelod staff llawn amser a'r pedwar rhan amser yn parhau i weithio gyda'r 20 o wirfoddolwyr ffyddlon cyn Pencampwriaeth y Chwe Gwlad, cyfnod prysur yn draddodiadol.

"Rydan ni'n edrych ymlaen at y pythefnos nesaf ... mae'r rygbi fel y Nadolig i ni a gobeithio bydd yn rhoi sail gadarn am weddill y flwyddyn."

Fel rhan o'r newidiadau bydd angen i bob un o'r staff wneud ei ran, a bydd Mr Jones i'w weld tu ôl i'r bar yn tywallt peintiau o dro i dro.

"Mae'r ail-strwythuro yn gweithio, rydan ni'n gneud lot o jobsys gwahanol.

"Mae'n gyfle i ail-gysylltu hefo pam wnaethon ni ddechrau hyn.

"Ond mae'n broses ddiddorol, mae'n gyfle i ail-ffocysu. Cyfnod diddorol ond heriol."

Bydd nifer o ddigwyddiadau i ddathlu pen-blwydd Saith Seren, gan gynnwys gig Tecwyn Ifan nos Wener, Ionawr 24.

Straeon perthnasol